Al meer dan een jaar is Marineland Antibes in Frankrijk gesloten voor publiek. Toch leven achter de gesloten hekken nog altijd twee orka’s en twaalf dolfijnen. De orka’s, Wikie en haar zoon Keijo, zwemmen al maanden rondjes in bassins waarvan de toestand zichtbaar verslechtert. Loro Parque op Tenerife (Spanje) lijkt nu de meest waarschijnlijke bestemming voor deze orka’s te worden.
Een jaar geleden bracht de activistische groep TideBreakers beelden naar buiten van de situatie in het park. Op de beelden zijn vervuilde verblijven te zien, met groene algen langs de randen van de bassins. De beelden veroorzaakten opnieuw internationale verontwaardiging.
Dit bericht op Instagram bekijken
Wikie en Keijo
Wikie en Keijo zijn beide in gevangenschap geboren. Terugkeer naar de oceaan is daardoor vrijwel onmogelijk. Maar ook een toekomst in gevangenschap roept grote vragen op. Lange tijd werd gehoopt dat de dieren uiteindelijk zouden kunnen verhuizen naar een opvanglocatie, zoals het Whale Sanctuary Project in Canada: een afgesloten zeereservaat waar deze voormalige gevangenschapsdieren in natuurlijk zeewater kunnen leven, zonder shows en fokprogramma’s. Het dichtst bij hun natuurlijke habitat.
Frankrijk wees dat voorstel tot dusver af, onder meer vanwege zorgen over de lange reis die de dieren zouden moeten maken. De Franse overheid gaf aan liever een oplossing binnen Europa te zoeken. Ondertussen tikte de tijd door voor de dieren in Marineland.
Dit bericht op Instagram bekijken
Van SeaWorld naar Tenerife
Nu lijkt een andere bestemming steeds waarschijnlijker te worden: Loro Parque op Tenerife. Dit nieuws leidt opnieuw tot grote onrust onder dierenrechtenorganisaties en orka-experts. Want hoewel het park zichzelf presenteert als educatief en natuurgericht, staat Loro Parque al jarenlang bekend om het houden van orka’s voor shows en fokprogramma’s. Dr. Ingrid Visser, biologe en voorzitter van Stichting Free Morgan Foundation (FMF) laat weten aan Animals Today:
“De Franse overheid heeft alle walvisachtigen in de twee overgebleven faciliteiten in Frankrijk volledig in de steek gelaten. Door toestemming te geven voor de export van de dieren naar parken die shows organiseren en doorgaan met het fokken van walvisachtigen, handelt zij in strijd met haar eigen wetgeving. De Spaanse wetenschappelijke autoriteiten hebben verklaard dat Loro Parque ongeschikt is voor het welzijn van de dieren, waardoor de Franse overheid ook de bevindingen van een andere lidstaat naast zich neerlegt.”
De geschiedenis van het park is bovendien nauw verweven met SeaWorld. Verschillende orka’s in Loro Parque zijn afkomstig uit het fokprogramma van het Amerikaanse entertainmentbedrijf. Critici wijzen al jaren op de ernstige stress en psychische problemen die ontstaan wanneer deze intelligente oceaandieren hun leven moeten doorbrengen in kunstmatige groepen en betonnen bassins.
Voor Wikie en Keijo zou een verhuizing naar Loro Parque betekenen dat hun leven als entertainmentdieren waarschijnlijk simpelweg wordt voortgezet, alleen op een andere locatie.
Tekoa en Morgan
In Loro Parque leven momenteel al meerdere orka’s, waaronder Tekoa en Morgan. Tekoa werd in 2000 geboren in SeaWorld Orlando en leeft inmiddels al 25 jaar in gevangenschap. Volgens organisaties als Dolphin Project vertoont hij al jaren tekenen van stress en frustratie. Beelden van afgesleten tanden, repetitief gedrag en agressie tussen orka’s in gevangenschap keren regelmatig terug in discussies over dit park.
Ook Morgan verblijft in Loro Parque. De jonge orka werd in 2010 verzwakt aangetroffen in de Waddenzee en opgevangen in het Dolfinarium Harderwijk. De opvang zou tijdelijk zijn, met als doel rehabilitatie en mogelijke terugkeer naar zee. Uiteindelijk werd Morgan echter overgebracht naar Loro Parque, waar zij nog altijd leeft.
Hoewel orka’s volgens de vergunning alleen gehouden zouden mogen worden voor educatie en wetenschappelijk onderzoek, werd Morgan onderdeel van shows en fokprogramma’s. Inmiddels kreeg zij meerdere kalveren, waarvan haar eerste kalf Ula al overleden is.
Morgan staat symbool voor hoe snel “opvang” kan veranderen in levenslange commerciële exploitatie. Een waarschuwing voor wat Wikie en Keijo in Loro Parque te wachten staat. Visser:
“We hebben gezien hoe Loro Parque Morgan heeft uitgebuit door haar in shows te gebruiken en haar op onethische wijze te laten voortplanten met een mannetje dat zijn trainer heeft gedood. Uit de acties van de Franse overheid blijkt duidelijk dat zij de wet heeft genegeerd en het respect voor de wensen van het Franse publiek heeft verloren. Bovendien heeft zij haar ethische en morele verantwoordelijkheid tegenover de orka’s en dolfijnen die in Frankrijk worden gehouden terzijde geschoven.”
Leven in een bassin
De discussie rond Wikie en Keijo raakt daarmee aan een bredere vraag: wat gebeurt er met dieren die generaties lang zijn gefokt voor menselijk entertainment, terwijl de maatschappelijke steun voor die industrie steeds verder afneemt?
Marineland Antibes sloot uiteindelijk zijn deuren na nieuwe wetgeving tegen het houden van dolfijnen en orka’s én jarenlang teruglopende bezoekersaantallen. Maar de dieren zelf bleven achter in een gesloten park. Een opvangproject blijkt politiek ingewikkeld, terugkeer naar zee is nauwelijks nog mogelijk en ondertussen dreigt een verhuizing naar een ander entertainmentpark waar opnieuw shows, fok en gevangenschap wachten.
Juist daarin schuilt een pijnlijke tegenstelling. Orka’s die in gevangenschap worden geboren, kunnen meestal niet meer terugkeren naar het wild. Toch wordt er binnen dolfinaria nog altijd gefokt. Daarmee ontstaat telkens opnieuw een generatie dieren die volledig afhankelijk blijft van een systeem waarvan tegelijkertijd steeds vaker wordt erkend dat het wringt. Daarmee lijkt de industrie vooral haar eigen afhankelijkheid in stand te houden: dieren blijven fokken voor een toekomst buiten betonnen bassins die er vervolgens niet meer is.
Voor Wikie en Keijo betekent de sluiting van Marineland voorlopig dan ook geen einde van hun gevangenschap. Alleen het decor lijkt te veranderen.
Bronnen:
- Dolphin Project (1, 2)
- TideBreakers
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Mariska van Geelen
Orka’s Wikie en Keijo mogelijk naar Loro Parque in Spanje
