Roos Vonk: Ethisch willen omgaan met dieren is niet ’emotioneel’

Staatssecretaris van Economische Zaken Van Dam wuift de argumenten tegen het direct scheiden van koe en kalf als emotioneel terzijde. Ten onrechte.

emotioneel

Stiertje drinkt bij moederkoe | Foto: publiek domein

Staatssecretaris Martijn van Dam is niet van plan een motie van de Kamer uit te voeren die vraagt naar een plan om kalveren in de melkveehouderij langer bij hun moeder te laten. In zijn brief aan de Kamer zegt de PvdA-bewindsman dat de keus aan de boeren is. De huidige praktijk is dat zij een kalf – dat wordt geboren opdat de moederkoe melk geeft – binnen 48 uur na de geboorte weghalen bij de moeder.

‘Daar waar de een vooral reageert vanuit emotie, benadrukt de ander juist de feiten’, schrijft Van Dam – en besluit na deze ‘boeiende discussie’ dat de boeren de feiten het best kennen. Het gaat hier helaas om een selectieve uitsnede van feiten die nauw samenhangen met bedrijfseconomische belangen.

De vele feiten die tégen het scheiden van koe en kalf pleiten worden niet genoemd; deze zijn kennelijk niet bekend bij de staatssecretaris of zijn ’emotioneel’. Bijvoorbeeld: het hogere antibioticagebruik, doordat een kalf zonder moeder in de eerste twee levensmaanden geen goed afweersysteem opbouwt.

Antropocentrische blik
In zijn onlangs verschenen boek ‘Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn?’ en het recente interview met Wilma de Rek in tijdschrift Sir Edmund betoogt Frans de Waal dat het onderzoek naar het denken en voelen van dieren sterk is belemmerd door een antropocentrische blik. Dat is zeker ook van toepassing op de koe, die in de melkveehouderij is gereduceerd tot productiemachine. We weten hoe sterk moederinstinct kan zijn, maar waarom zou alleen de mens dat instinct hebben?

Net als de mens produceert de koe moedermelk onder invloed van ‘knuffelhormoon’ oxytocine, het hormoon dat ook de band tussen moeder en kind bevordert en doet verlangen naar diens nabijheid. Net als een mensenmoeder zal de koe alles op alles zetten om haar eigen baby te verzorgen, en zich tot het uiterste verzetten wanneer ze gescheiden worden (althans zolang ze niet totaal is uitgeput door jaarlijks kalveren en 8.000 liter melk geven).

Van Dam lijkt niet te beseffen dat ook veeartsen economisch belanghebbenden zijn en dat zij de vertrouwensband met hun klanten in geen geval willen schaden

Familiekuddes
De ervaring van melkveehouders is dat de scheiding van koe en kalf extra stress veroorzaakt wanneer ze al aan elkaar gehecht zijn geraakt. Maar als die hechting inderdaad zo sterk is, zou het streven juist gericht moeten zijn op het langer bij elkaar houden van koe en kalf, bijvoorbeeld in familiekuddes. Dat zou ook stroken met twee belangrijke uitgangspunten die Van Dam in zijn brief noemt: meer kwaliteit in plaats van kwantiteit, en zorgen dat dieren natuurlijk soorteigen gedrag kunnen vertonen.

Van Dam noemt ook het advies van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) over de gezondheid van de dieren. Hij lijkt niet te beseffen dat ook veeartsen economisch belanghebbenden zijn en dat zij de vertrouwensband met hun klanten in geen geval willen schaden. De uitspraken van de KNMvD hebben betrekking op de huidige bedrijfsomstandigheden, die zijn gericht op bulkproductie en het dier reduceren tot productiemachine. Wie heeft gezegd dat die omstandigheden gehandhaafd moeten worden?

Voor dierenartsen – die zijn opgeleid om het welzijn en de gezondheid van dieren te beschermen – had de motie aanleiding moeten zijn om in samenwerking met onderzoekers mogelijkheden te verkennen om de melkveehouderij naar een hoger niveau te tillen, en oplossingen te zoeken voor de nadelen; dat is namelijk precies waar de motie om vraagt.

Eenzijdige selectie
Van Dam heeft gekozen voor een beperkte, eenzijdige selectie van feiten om een doorgedraaide onethische bedrijfsvoering te handhaven en alle bezwaren ’emotioneel’ te noemen. Wij vinden dit een onaanvaardbare ondermijning van de menselijke rationaliteit, weldenkendheid en moraliteit, waarmee hij tevens zijn eigen doelstellingen volstrekt ongeloofwaardig maakt.

Zijn brief aan de Kamer getuigt van een achteloosheid die je je niet kunt permitteren als je boven de partijen hoort te staan en deze macht hebt over het leven en welzijn van zoveel dieren. De tijd dat het verlangen naar een meer ethische omgang met dieren kon worden afgedaan als ’emotioneel’ is voorbij, nu we zoveel wetenschappelijke kennis hebben over het denken, voelen en lijden van dieren. De echte emotionele, irrationele component in deze afweging is de hebzucht van de mens, die met alle geweld de babymelk wil drinken van een ander dier en de belangen van dierenwelzijn, klimaat en milieu ondergeschikt maakt aan eigen genoegens.

Roos Vonk is is hoogleraar psychologie, auteur en initiatiefnemer van Animal People Alliance.

Gerelateerde artikelen:

Reacties

  1. Jeroen zegt:

    hj, Zoals gewoonlijk worden door de commercie de keiharde feiten verdraaid, ontkend en gebagatelliseerd. Er zijn meer dan genoeg bewijzen en ervaringen dat zowel kalf als moeder veel gezonder worden door hen bij elkaar te laten blijven en dat is de natuurlijke weg dus het is volkomen logisch! Dat veel mensen dat niet willen zien vanwege hun eigen egoïstische ideeën en wensen is een heel ander verhaal. Datzelfde zie je bij het bovenmatig spuiten met zeer schadelijke bestrijdingsmiddelen, waarvan de meesten ook niet onder ogen willen zien welk desastreuse gevolgen het heeft, ook voor hun eigen voortbestaan. En ja, antibiotica onderdrukt ziektes en opkomende ziektes. Bovendien werkt het ook nog eens als extra groeiversneller waardoor de dieren nóg sneller geforceerd opgefokt kunnen worden. In een normale natuurlijke situatie is geen enkele behoefte en reden om antibiotica te gebruiken. Het is een zeer ouderwets en schadelijk paardenmiddel van 100 jaar geleden wat maar te pas en te onpas in enorme hoeveelheden misbruikt wordt, ook bij mensen.

    • Helaas Jeroen,Er zijn GEEN onafhankelijke wetenschappelijke bewijzen die aantonen dat koe en kalf gezonder zijn.
      Er word niet bovenmatig gespoten met bestrijdingsmiddelen, zou ook gek zijn, is het spul te duur voor, en kan negatieve gevolgen hebben voor gewassen.
      Ja, AB onderdrukt ziektes en opkomende ziektes, ook kan het groeibevorderend werken, maar dat is allemaal streng verboden in NL, er word streng op gecontroleerd en handhavend opgetreden.
      In een normale situatie komt niemand op het idee om AB te gebruiken, bij ziektes gelukkig wel.
      Of gebruik jij geen AB als je een zware longontsteking oploopt?
      Nee, AB is nog geen 100 jaar geleden ontdekt…………

      Je zwetst zoals gewoonlijk weer uit je nek.

  2. Lodewijk zegt:

    Waar heb ik de naam Roos Vonk al eens vaker gehoord?
    Ging dat niet over vleeseters en hufters of zoiets?
    Nam ze toevallig ook niet klakkeloos onderzoeksresultaten over van een hoog leraar die gepromoveerd was in leugens en bedrog?

  3. Het is een slecht beleid, maar daar komen de boeren jammer genoeg weer achter als het te laat is.steets meer mensen eten geen vlees meer door slecht beleid,om toch te stem te laten horen.

  4. Jeroen, helaas, jouw commentaar is net als dat van Roos vonk een lang,van onwaarheden aan elkaar gezwetst onzinverhaal.

    • Nou hj, ik ken de waarheid achter de schermen goed hoor. Ik beschrijf alleen maar feiten en laat mij niet misleiden door hebzucht, kortzichtigheid en andere destructieve behoeftes. Mensen die financieel betrokken zijn bij deze bizarre manier van uitbuiting van talloze dieren praten gewoonlijk alles recht wat krom is en staan zonder blikken of blozen voor de camera keihard te liegen om de gangbare situatie vooral in stand te houden. Het is slecht voor de dieren, het is slecht voor natuur en milieu, het is slecht voor de gezondheid van mensen, het is slecht voor de bescherming van een leefbare aarde. Het heeft eigenlijk geen enkel oprecht te onderbouwen reden om er mee door te gaan. De schuld ligt echter bij de supermarktketens en fabrieken die de boeren met wurgcontracten uitbuiten en hen op die manier dwingen om tegen zeer lage vergoedingen hun producten te leveren.

      • Jammer Jeroen, je kent de waarheid dus niet.
        Het is nergens bewezen dat een kalf bij de koe veel gezonder is, sterker nog ,er zijn genoeg aanwijzingen dat het andersom is.
        En nee, ziektes worden niet onderdrukt met ladingen antibiotica, en nee, Nederland heeft juist NIET het hoogste gebruik van de wereld, juist bijna het laagste van Europa.

    • Lodewijk zegt:
  5. 5 Java-apen ook niet terug bij AAP, door Van Dam geplaatst in BPRC.
    Motie Tweede Kamer.

  6. Weer typisch die hypocriete PvdA die als het hen uitkomt voor de camera mooie dingen zegt maar in de praktijk al tientallen jaren net als VVD en CDA de eenzijdige kortzichtige wensen van de multinationals en organisaties als LTO Nederland vertegenwoordigt. Het is al lang bewezen dat een jong diertje dat door zijn moeder gevoed wordt en bij haar blijft veel gezonder is en het is voor zowel moeder als kind veel prettiger en natuurlijker. Dat hoeft eigenlijk ook helemaal niet bewezen te worden want ieder weldenkend mens met enig gevoel begrijpt volkomen hoe logisch het is dat een moeder die een aantal maanden een kind in haar buik draagt en dat uiteindelijk baart het bij haar wilt houden en wil verzorgen. Moeder en kind zijn bijna één. Maar in de vlees- en melkindustrie worden dieren slechts als dingen gezien die maar lastig zijn omdat zij moeten eten, piesen en poepen en ook nog bepaald gedrag willen vertonen. Men wil hen namelijk alleen maar zo snel mogelijk zo veel mogelijk vlees of melk laten produceren en de manier waarop doet er niet toe. Omdat de dieren vanwege alle stress in die vreselijke grootschalige bio-industrie tal van ziektes krijgen worden die allemaal onderdrukt met ladingen antibiotica, in Nederland zelfs een van de hoogste ter wereld! Gelukkig zijn er steeds meer mensen van doordrongen hoe erbarmelijk de omstandigheden van de honderden miljoenen dieren in de stallen zijn en hoe ongezond vlees en andere dierlijke producten zijn. Dit helpt langzaam om die gigantische hoeveelheid dieren, die onder vreselijke omstandigheden enorm geforceerd opgefokt worden, af te bouwen.