Misschien heb je weleens gezien dat een paard enorm schrok van iets heel onschuldigs, zoals een kliko langs de weg of een wapperende vlag. Of je zag iemand worstelen om zijn paard in een trailer te krijgen. Paarden zijn sterke, grote dieren, maar ze zijn minder stoer dan ze lijken. Ze ervaren de wereld namelijk heel anders dan wij.
Paarden zijn prooidieren; in de natuur moeten ze continu alert zijn op de aanwezigheid van roofdieren. Ze leven daarom het liefst in kuddes, zodat ze met elkaar de omgeving goed in de gaten kunnen houden. Ook voelen ze elkaar haarfijn aan. Als één paard in de kudde gevaar denkt te zien, gooit hij zijn hoofd omhoog, vergroot zijn neusgaten en spant al zijn spieren aan. Binnen een paar seconden heeft de rest van de kudde zijn voorbeeld gevolgd en zijn ze klaar om te vluchten.
Paarden reageren niet alleen op elkaars spanning, maar ook op spanning bij de mens. Het zenuwstelsel van een gestrest persoon staat namelijk ook in standje ‘gevaar’ en daar reageert het zenuwstelsel van het paard direct op.
.
Open vlaktes
Paarden lopen het liefst op open vlaktes. Ze kunnen de omgeving dan goed in de gaten houden én bij gevaar makkelijk wegrennen. Als een paard in de verte iets onbekends ziet, dan heeft hij geen tijd om eerst rustig te onderzoeken of het iets gevaarlijks is of niet. Het zenuwstelsel van een paard schiet direct in standje ‘gevaar’, zodat hij kan vluchten als dat nodig is. Dit gebeurt ook nog steeds bij paarden die door mensen gehouden worden. Als ze iets zien wat ze niet (her)kennen, dan schiet hun zenuwstelsel in standje ‘gevaar’. Wij denken: ‘Het is maar een kliko’, maar het paard ziet iets onbekends en zet zich schrap ‘voor het geval dat’.
Zicht
De ogen van paarden zitten aan de zijkanten van hun hoofd. Dit zorgt ervoor dat zij de wereld ook letterlijk anders zien dan wij. Het zicht van een paard kun je het beste vergelijken met een Panorama-foto. Paarden hebben bijna 360 graden zicht, alleen recht onder hun neus en recht achter zich zien ze niets. Ze kunnen hierdoor de wijde omtrek heel goed in de gaten houden.
Focussen op één punt is lastiger voor een paard. Ze bekijken de wereld voornamelijk met één oog tegelijk, waardoor ze geen diepte zien. Een trailer of een hindernis is voor een paard dus eigenlijk maar een heel klein object in een heel breed zicht! Recht voor hun hoofd kunnen paarden wel een stukje met twee ogen tegelijk bekijken. Als een paard bijvoorbeeld de diepte van een plas water wil inschatten, dan zie je dat hij zijn hals buigt om het met 2 ogen tegelijk te onderzoeken.
Kijk eens door de ogen van een paard
Dagelijks zie je paarden in trailers over de weg rijden. Op tv zie je paarden over hindernissen springen met wapperende vlaggen langs de bakrand. Veel mensen denken hier niet eens over na en vinden dit heel normaal. Doet een paard niet ‘braaf’ wat er gevraagd wordt, dan wordt dat gezien als probleemgedrag.
Als je de bovenstaande kenmerken van paarden op een rijtje zet, dan is het eerder een groot wonder te noemen dat paarden überhaupt al die dingen voor mensen willen doen. Het gaat volledig tegen hun natuur in. Het is belangrijk dat mensen af en toe door de ogen van het paard naar de wereld kijken, zodat paarden met meer begrip en geduld behandeld worden.
.
©AnimalsToday.nl Paula van de Geest – paardengedrag en -welzijn
Paula van de Geest: Hoe ervaren paarden de wereld?
