Noorse fjorden staan bekend om hun ruige natuur, heldere wateren en rijke onderwaterleven. Maar achter dat idyllische beeld groeit al jaren een industrie van enorme omvang: de intensieve zalmenkwekerij.
Nieuw onderzoek van The Sunstone Institute laat zien dat de Noorse fjorden steeds meer onder druk komen te staan door de uitstoot van zalmkwekerijen. Jaarlijks belanden grote hoeveelheden stikstof, fosfor en koolstof rechtstreeks in het water, afkomstig van voedselresten en uitwerpselen van de vissen. De voedingsstoffen zorgen voor extra algen- en planktonbloei in het water. Daardoor bereikt minder zonlicht de bodem en daalt het zuurstofniveau, met gevolgen voor het leven onder water. Steeds meer fjorden kunnen de belasting door zalmenkweek nauwelijks nog aan.
.
Zalmenkwekerij als bio-industrie
Noorwegen produceert jaarlijks ongeveer 900.000 ton kweekzalm. Achter dat cijfer gaan honderden miljoenen individuele vissen schuil. Toch wordt de sector vooral beschreven in termen van tonnen en productievolumes. Net als in veel andere vormen van intensieve voedselproductie verdwijnen ook hier de dieren zelf gemakkelijk naar de achtergrond.
De huidige zorgen richten zich vooral op de impact van zalmkwekerijen op ecosystemen, zuurstoftekort en het overige leven in de fjorden. Belangrijke onderwerpen, zonder twijfel. Tegelijkertijd raakt daardoor opnieuw onderbelicht onder welke omstandigheden de zalmen zelf leven.
Zeeluis, infecties en winterzweren
Die omstandigheden liggen al langer onder vuur. Eerder kwamen berichten naar buiten over massasterfte onder Noorse kweekzalmen door onder meer zeeluis, infecties en winterzweren. Miljoenen vissen sterven voortijdig. Ook in Schotland verschenen de afgelopen jaren beelden van zalmen met ernstige verwondingen, beschadigde huid en stressgerelateerd gedrag.
.
Luis in de pels: het schokkende verhaal achter Schotse kweekzalm
.
Waar wilde zalmen grote afstanden afleggen in open water, leven kweekzalmen, treffend omschreven als ‘plofzalmen’, opeengepakt in afgesloten kooien. De dieren kunnen niet ontsnappen aan ziektes, parasieten of slechte waterkwaliteit. De schaal van de industrie maakt het bovendien makkelijk om de vissen vooral als productie te benaderen, in plaats van als levende dieren.
Miljoenen zalmen in kooien
De groei van de zalmenkwekerij wordt vaak gepresenteerd als efficiënte voedselproductie op zee. Maar net als op land blijkt ook hier dat intensieve productie grenzen heeft. Niet alleen voor de miljoenen zalmen in de kooien, maar ook voor het leven daaromheen. Van zuurstoftekort en vervuiling tot veranderingen in complete ecosystemen: de gevolgen blijven niet beperkt tot één diersoort.
Intensieve ‘zeebouw’
Daar ligt de realiteit van moderne viskweek: een systeem waarin niet alleen complete ecosystemen onder druk komen te staan, maar waarin ook dieren op grote schaal worden opgesloten voor maximale productie. Wat intensieve landbouw op land doet met natuur en biodiversiteit, lijkt zich steeds nadrukkelijker onder water te herhalen, niet in potdichte stallen, maar in overvolle kooien op zee. De zalmenkwekerij is verworden tot (opnieuw) een wrede en verwoestende vorm bio-industrie ten koste en over de rug van dieren.
Bronnen:
- NOS [1, 2]
- Sunstone Institute
- Lees ook op AnimalsToday:
.
