Hoe beter we dieren begrijpen, des te beter we weten wat ze nodig hebben om zich goed te voelen. Dat geldt ook voor paarden. In Nederland leven maar liefst 450.000 paarden. Achter hun indrukwekkende uiterlijk schuilen bijzondere dieren waar nog veel over te ontdekken valt. In dit artikel delen we weer vijf verrassende weetjes over deze bijzondere dieren.
Paarden schrikken snel
Veel mensen vinden paarden behoorlijk indrukwekkend en soms zelfs een beetje eng. Niet zo gek, want een volwassen, groot paard weegt al snel vijf- tot zeshonderd kilo. Toch ogen veel paarden stoerder dan ze zijn. Want wist je dat ze al enorm kunnen schrikken van een opvliegende eend of een wapperende vlag? In de natuur moeten paarden alert zijn op gevaar. Elk onverwacht geluid, een plotselinge beweging of iets onverklaarbaars in de verte kan een indicatie zijn van een naderend roofdier. Dit systeem werkt bij gedomesticeerde paarden nog steeds heel goed, waardoor ze bijvoorbeeld al kunnen schrikken als iemand zijn jas over het hek hangt of een paraplu uitschuift.
Als een paard opzij springt en vervolgens weer rustig verder gaat met zijn leven, dan is dat heel normaal gedrag. Helaas lopen veel paarden met chronische stress rond. Zij hebben een overgevoelig zenuwstelsel en schrikken nog sneller van onverwachte dingen.
Paarden houden meer van koud dan warm weer
Als wij onze winterjassen uit de kast halen, voelen paarden zich vaak juist heerlijk in de lagere temperaturen. Een gezond paard met een goede zomer- en wintervacht voelt zich het fijnst in temperaturen tussen de -5 en 15 graden Celsius. Zodra wij dus in onze t-shirts van het zomerzonnetje genieten, staan veel paarden liever in de schaduw. Ze kunnen het behoorlijk zwaar hebben bij warm weer. Het is dus heel belangrijk om niet je eigen gevoel op een paard te projecteren.
Het gebeurt bijvoorbeeld nogal eens dat een paard in de winter dik wordt ingepakt, omdat zijn eigenaar het koud heeft of dat een paard in de volle zon gezet wordt, omdat zijn eigenaar van de warmte geniet. Natuurlijk zijn er ook individuele verschillen en kan ook het ras verschil maken. IJslandse paarden kunnen met hun enorm dikke vacht en manen tegen extreme kou, terwijl Spaanse rassen zich vaak beter voelen in de warmte.
Paarden kunnen niet overgeven
Waar mensen en veel andere dieren kunnen braken als er iets misgaat in de maag of verdere spijsvertering, lukt dat paarden niet. Dat komt door de manier waarop de overgang van maag naar slokdarm is vormgegeven. Net als bij mensen zit er bij paarden een klepje in die overgang, dat bij ons niet alleen opengaat als voedsel de maag in gaat, maar ook als het vanuit de maag weer omhoog komt. Bij paarden geldt eenrichtingsverkeer voor het voedsel dat via het klepje in de maag komt.
Terug omhoog is geen optie, omdat de sluitspier veel sterker ontwikkeld is én de scherpe hoek waaronder de slokdarm de maag binnenkomt het teruglopen van voedsel ook tegengaat. Dat klinkt misschien prima, maar kan grote problemen geven als het paard iets binnenkrijgt dat niet verteerd kan worden. Denk maar eens aan de opluchting die je kan voelen als je iets dat verkeerd is gevallen, kunt uitspugen. Gelukkig kan de dierenarts in nood helpen om de maag via een sonde te legen.
Paarden gapen niet altijd vanuit moeheid
‘Hij is moe’, hoor je mensen weleens zeggen als ze een gapend paard zien. Het kan inderdaad zo zijn dat het paard toe is aan een dutje, maar er kunnen ook andere dingen spelen. Gapen wordt gezien als een zogenaamd ‘kalmerend signaal’, een signaal dat een paard toont als hij zichzelf en zijn omgeving wil kalmeren. Bijvoorbeeld nadat hij ergens van geschrokken is. Het kan helpen om zijn zenuwstelsel weer in balans te krijgen en tot rust te komen. Het kan echter ook zijn dat de spanning nog verder stijgt, ondanks het gapen. Je kunt daardoor niet zeggen: Hij gaapt en dus is hij ontspannen. Ook kan gapen een indicatie zijn dat er iets niet goed gaat in het paardenlichaam. Bij maagproblemen laten paarden dit bijvoorbeeld vaak zien. Het is dus altijd goed om te kijken naar de omstandigheden waarin een paard gaapt.
Een rustig paard voelt zich niet altijd rustig
Je kent ze wel, de paarden die ‘braaf’ stilstaan, kinderen onder zich door laten kruipen en rondjes door de bak lopen zonder een stap verkeerd te zetten. Sommige van deze paarden zullen oprecht ontspannen zijn, maar helaas lopen er ook veel paarden rond die op het oog relaxt lijken, maar dat helemaal niet zijn. Paarden die veel stress ervaren kunnen namelijk bevriezen. Ze functioneren dan eigenlijk een beetje als een robot: ze doen wat er gevraagd wordt, maar maken niet écht contact. Dit is een beschermings- en overlevingsmechanisme.
Vaak zijn deze paarden ook traag in hun bewegingen en reacties, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Helaas kan ‘bevriezing’ lastig te herkennen zijn. Meestal zie je het vooral aan het gezicht: ogen die erg afwezig zijn/staren, een strakke neus en mond, oren die een beetje zijwaarts staan en/of fronsjes boven de ogen. Kijk dus altijd goed naar het gezicht van een paard en of hij nieuwsgierig contact met je maakt.
Hopelijk heb je na het lezen van dit artikel weer wat nieuwe kennis over paarden opgedaan. Welke van de vijf weetjes vond jij het meest verrassend?
.
- Lees ook op AnimalsToday:
.
Natuurlijk gehouden paarden zijn niet hetzelfde als wilde paarden
©AnimalsToday.nl Paula van de Geest – paardengedrag en -welzijn
