Op een natuurlijke manier paarden houden wordt steeds normaler. Een goede zaak, aangezien mensen daardoor beter kijken naar wat het paard van nature nodig heeft. De situatie waarin gehouden paarden leven is en blijft echter anders dan die van wilde paarden, waardoor je deze nooit volledig met elkaar kunt vergelijken. Oog hebben voor de beperkingen draagt bij aan paardenwelzijn.
In het wild leven paarden in kuddes bestaande uit verschillende familieleden. Ze leggen dagelijks grote afstanden af, eten de hele dag door en rusten regelmatig. Gehouden paarden worden nog vaak individueel gehuisvest, maar als ze in een groep staan is dat zelden een groep familieleden. Het zijn meestal willekeurig bij elkaar gezette dieren en dat kan voor onderlinge spanningen zorgen. Ook is de ruimte beperkt en worden soms te veel paarden op een te kleine oppervlakte gezet, waar soms ook nog te weinig voerplekken zijn.
Conflicten tussen gehouden paarden
Beperkte huisvesting en gedwongen contact met ‘vreemde’ paarden kan voor conflicten zorgen. Dit zijn spanningen die wilde paarden juist liever uit de weg gaan. Naast dat zij meer dan voldoende ruimte en voedsel hebben om elkaar te ontlopen, streven wilde kuddes naar harmonie. Je hebt er tenslotte niks aan om ruzie te maken met een kuddegenoot en deze mogelijk te verwonden, aangezien je elkaar nodig hebt om veilig te blijven. Als gehouden paarden onder de bijt- en of trapplekken zitten, zeggen mensen weleens: ‘Dat is nou eenmaal de natuur’, maar dat klopt dus niet. Het is goed om natuurlijk gedrag te stimuleren, maar ook om dit zo goed mogelijk te managen.
.
Tanden en hoeven
Paardentanden groeien, in tegenstelling tot de onze, non-stop door. Dat is nodig, omdat hun tanden in de natuur afslijten door het eten van verschillende struiken, grassen en takken. Gedomesticeerde paarden hebben een veel eentoniger dieet, waardoor de tanden niet afslijten en er ook scherpe haakjes aan de kiezen kunnen ontstaan. Zij moeten dan ook minimaal één keer per jaar naar de tandarts. Wilde paarden hebben ook geen hoefsmid nodig, terwijl een gehouden paard één keer in de 4-6 weken naar de hoefsmid moet.
Wilde paarden lopen over veel verschillende ondergronden: van verharde paden tot zandvlaktes en van rechte paden tot ongelijke, steile bergpaadjes, waardoor hun hoeven op een natuurlijke manier afslijten. Dit is overigens ook erg goed voor hun spieren, lichaamsbewustzijn en kracht. Iets waar gehouden paarden vaak ondersteuning in nodig hebben, bijvoorbeeld door de huisvesting aan te passen en/of het lichaam te trainen.
Andere middelen
Soms zijn ook andere ‘hulpmiddelen’ nodig om het welzijn van paarden te waarborgen. Zo is het in de winter voor veel paarden heel fijn om een deken te dragen. Soms staan ze bijvoorbeeld op een plek met weinig beschutting en soms kan een paard, bijvoorbeeld als hij al ouder is of ziek, zichzelf niet meer zo goed warm houden. In de zomer daarentegen zie je misschien weleens paarden rondlopen met maskers voor hun ogen. Dat zijn vliegenmaskers en hier kunnen ze gewoon doorheen kijken. Nu denk je misschien: in de natuur zijn ook vliegen, toch? Dat klopt, maar stallen zijn wel een hele geliefde plek voor insecten. Denk maar eens aan de vele warme paardenlichamen op een relatief kleine oppervlakte, waterbakken of sloten met stilstaand water én een sterk ruikende mesthoop. Bescherming van de ogen is daardoor vaak geen overbodige luxe.
Spijsverteringsproblemen
Tot slot heb je misschien ook weleens een paard met een masker rond zijn mond in de wei zien staan. De meeste eigenaren vinden dat niet fijn om te doen. Het masker is bedoeld om de inname van gras te beperken. Het enige alternatief is om het paard helemaal geen gras meer te laten eten. In Nederland zijn de meeste weilanden ingezaaid met Engels raaigras en dat is veel te rijk aan suikers. Sommige paarden worden er 30 jaar op, maar steeds meer paarden krijgen spijsverteringsproblemen. Ze kunnen zelfs ziek worden als ze te veel en te lang van dit gras eten, soms zelfs met de dood tot gevolg. Vandaar dat eigenaren soms kiezen voor een zogenoemd ‘graasmasker’, waar de meeste paarden gelukkig prima mee overweg kunnen. Hun wilde soortgenoten hebben dit niet nodig, omdat ze een veelzijdiger en armer dieet kennen.
Wilde paarden niet hetzelfde
Kijken naar de natuur en van daaruit keuzes maken is erg belangrijk voor het welzijn van gehouden paarden. Je kunt het echter nooit volledig 1-op-1 met elkaar vergelijken. De uitspraak: ‘Dat doen ze in de natuur toch ook?’ is niet altijd van toepassing op de situatie waarin gedomesticeerde paarden leven. Groepen paarden zijn niet te vergelijken met wilde kuddes. Tandartsen, dierenartsen en hoefsmeden zijn belangrijk voor de gezondheid van paarden. En soms is het nodig om andere onnatuurlijke middelen te gebruiken om het welzijn van een paard te bevorderen. Staar je dus niet blind op de situatie waarin wilde paarden leven, want dat zou het welzijn van gehouden paarden kunnen schaden.
.
- Lees meer van Paula van de Geest op AnimalsToday:
.
©AnimalsToday.nl Paula van de Geest – paardengedrag en -welzijn
