Internationale wetgeving die het afsnijden van haaienvinnen verbiedt, heeft helaas weinig zoden aan de dijk gezet. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de wereldwijde handel in haaienvinnen ondanks strengere regels nauwelijks is afgenomen.
Ondanks de beleidswijzigingen is de markt voor haaienvinnen vrijwel onveranderd gebleven. Dat toont een uitgebreide studie in Nature Communications aan, geleid door wetenschappers van UC Santa Barbara, de Chinese Renmin-universiteit en The Nature Conservancy.
Haaienvinnen als delicatesse
Het afsnijden van haaienvinnen gebeurt vaak terwijl het dier nog leeft. Het karkas wordt vervolgens overboord gegooid. Aangezien haaien zonder hun vinnen niet goed kunnen zwemmen, leidt deze praktijk tot een langzame dood door verstikking, bloedverlies of predatie. Vinnen worden meestal gebruikt in haaienvinnensoep, die in de Oost-Aziatische keuken als een delicatesse wordt beschouwd.
Naar schatting worden jaarlijks ongeveer 100 miljoen haaien gedood vanwege de vraag naar diverse producten, zoals haaienvinnen, haaienolie, haaienvlees en kraakbeen. Deze grootschalige verwijdering van toproofdieren kan hele mariene ecosystemen in gevaar brengen.
Gevolgen afsnijden haaienvinnen
Om de getallen en de gevolgen van het afsnijden van haaienvinnen tegen te gaan, hebben overheden regelgeving ingevoerd die vissers verplicht om haaienkarkassen mee te nemen met het resterende deel van het dier eraan vast, in de hoop het afsnijden van vinnen minder aantrekkelijk te maken.
Een ingewikkelde markt
Sinds het verbod op het afsnijden van haaienvinnen zijn zowel de in- en export als de consumptie en handelspartners vrijwel hetzelfde gebleven. Volgens de onderzoekers toont dit aan dat de markt erg complex in elkaar zit.
“Onze bevindingen vormen een belangrijke waarschuwing dat de veranderingen in de praktijk binnen de toeleveringsketen van haaienproducten veel ingewikkelder zijn dan we hadden gedacht”, aldus mede-hoofdauteur Kaiwen Wang, econoom aan de Renmin-universiteit van China.
Tot voor kort konden onderzoekers de vangsten van haaien niet direct koppelen aan de daadwerkelijke handelsstromen. Om dat probleem op te lossen, gebruikte het team de Aquatic Resource Trade in Species-dataset (ARTIS).
Deze database koppelt visserijcijfers aan handelsdata, wat een compleet beeld geeft van de route die een haaienproduct aflegt van de vangst tot de markt. Zo konden de onderzoekers de handelspatronen vóór en na de invoering van de regels vergelijken met landen zonder zo’n verbod.
Met uitsterven bedreigd
Omdat haaien langzaam groeien en weinig jongen krijgen, zijn hun populaties extreem kwetsbaar voor overbevissing. Volgens de Rode Lijst van de IUCN wordt momenteel ruim een derde van alle haaiensoorten met uitsterven bedreigd. De gerichte jacht op haaienvinnen is overigens niet de enige oorzaak: haaien komen ook om het leven als bijvangst.
“Veel haaiensoorten worden met uitsterven bedreigd omdat ze vaak door de visserij worden gevangen – soms opzettelijk en soms per ongeluk“, aldus Echelle Burns, projectwetenschapper bij het Environmental Markets Lab (emLab) van de Universiteit van Californië in Santa Barbara.
Bron:
©AnimalsToday.nl Kasper Wienk
Verbod op afsnijden haaienvinnen haalt nauwelijks wat uit
