De koboldhaai is een van de meest mysterieuze haaiensoorten ter wereld. Het dier leeft op grote diepte in de oceaan en werd tot voor kort alleen waargenomen wanneer het per ongeluk in visnetten terechtkwam. Inmiddels is de haai echter voor het eerst in zijn natuurlijke leefomgeving in de diepe oceaan gefilmd, en daarover verscheen onlangs een wetenschappelijk artikel. .
Koboldhaaien kunnen meer dan zes meter lang worden. De soort is in de loop van miljoenen jaren nauwelijks geëvolueerd en lijkt nog sterk op voorouders die zo’n 125 miljoen jaar geleden leefden. Omdat de dieren zich doorgaans op dieptes van honderden meters bevinden, zijn ze moeilijk te bestuderen en weten wetenschappers weinig over de soort.
Zeldzame waarnemingen
Onderzoekers gebruiken camera’s op grote diepte om meer te leren over het leven in de diepzee. In dit geval verscheen een koboldhaai pas na vijftig dagen filmen kort voor de camera. De Australische onderzoekers legden het dier in 2024 vast op een diepte van 1.997 meter tijdens een expeditie naar de Tonga Trench in de zuidwestelijke Stille Oceaan.
Het was pas de tweede keer dat een koboldhaai in zijn natuurlijke leefgebied werd waargenomen. De eerste keer gebeurde in 2019, toen onderzoekers een exemplaar filmden op een diepte van 1.237 meter. Ook die waarneming vond plaats in de Stille Oceaan, maar duizenden kilometers verderop, ter hoogte van Jarvis Island. Professor Culum Brown, gespecialiseerd in cognitie bij vissen, zegt hierover:
“Dit is een klassiek voorbeeld van een diepzeedier dat zeer zeldzaam is, maar toch een enorm geografisch verspreidingsgebied heeft.”
De soort komt niet alleen voor in de Stille Oceaan, onder meer ter hoogte van Australië en Japan, maar ook in delen van de Atlantische en Indische Oceaan. De recente waarnemingen laten daarnaast zien dat koboldhaaien op uitzonderlijk grote dieptes kunnen leven.
Het opvallende uiterlijk van de koboldhaai
Professor Alan Jamieson, directeur van het diepzeeonderzoekscentrum Minderoo-UWA en mede-auteur van een wetenschappelijk artikel over de waarnemingen, vertelt over het opvallende uiterlijk van de koboldhaai:
“Ze hebben een ongelooflijke mond die als het ware onder hun kop vandaan komt en waarmee ze een soort katapultachtige aanval op prooien uitvoeren.”
Tijdens zo’n aanval schiet de haai zijn uitschuifbare kaak razendsnel naar voren om een prooi, zoals een inktvis, te grijpen. Nadat de prooi is opgegeten, trekt de kaak zich weer terug in de kop.
Hoewel deze aanval heel snel verloopt, leidt de koboldhaai verder waarschijnlijk een langzaam bestaan, aldus Jamieson:
“Zoals veel diepzeedieren hebben ze waarschijnlijk een zeer trage stofwisseling en bewegen ze zich waarschijnlijk in een heel rustig tempo door de oceaan.”
Dankzij deze zeldzame waarnemingen krijgen onderzoekers een korte inkijk in het bijzondere diepzeeleven van de koboldhaai. Tegelijkertijd onderstrepen de beelden hoeveel er nog onbekend is over de diepzee, een van de minst verkende gebieden op aarde.
Bronnen:
©AnimalsToday.nl Imane Vossen
