In Portugal opent binnenkort een nieuwe olifantenopvang. Het park van ruim 4 vierkante kilometer dient als opvang voor olifanten uit Europese dierentuinen en circussen. Door de vooruitgang op het gebied van dierenwelzijn, waarbij wilde dieren uit circussen worden gehaald, groeit de vraag naar opvangplekken.
De opvang is opgezet door de stichting Pangea Trust en de ontwikkeling kostte maar liefst tien jaar. In de beginfase wil men 28 hectare van het landgoed gebruiken. In de toekomst, zodra daar voldoende financiële middelen voor zijn, wordt dit uitgebreid tot 405 hectare. Ter vergelijking komt dat neer op zo’n 750 voetbalvelden. Daarmee zou ruimte ontstaan voor de opvang van 20 tot 30 olifanten. Dit is niet de eerste Europese opvang. Elephant Haven in Zuidwest-Frankrijk huisvest momenteel ex-dierentuinolifanten Gandhi en Delhi.
Landgoed voldoet aan criteria
Het Portugese landgoed van Pangea ligt in de zuidelijke regio Alentejo, dichtbij de Spaanse grens. Voor dit initiatief zijn meerdere regio’s in Europa beoordeeld op criteria zoals klimaat, beschikbare grond en toegankelijkheid. Op de website van Pangea staat beschreven wat de opvang anders maakt dan dierentuinen:
“Een opvangcentrum bestaat puur om dieren een veilig en levenslang thuis te geven. De ruimte in het opvangcentrum moet prioriteit geven aan olifanten in nood en er is beperkte publieke toegang. Er vindt ook geen handel of voortplanting plaats.”
Het gebied is in principe niet toegankelijk voor bezoekers, net als het Franse Elephant Haven. Wel worden er jaarlijks enkele momenten georganiseerd waarop een beperkt aantal mensen toegang krijgt. Daarnaast wil de organisatie samenwerkingen aangaan met academische instellingen, zodat studenten van de plek kunnen leren. Het initiatief van de stichting wordt ondersteund door verschillende partners, waaronder World Animal Protection.
Eerste twee bewoners
In juni zullen de olifanten Kariba en Julie naar deze plek worden overgebracht. Julie werd als kalfje uit het wild gehaald in Zuid-Afrika, waarna ze vanaf 1988 kunstjes moest uitvoeren in het Portugese Cardinali Circus. Jaren van onethische behandeling, leven in een klein hok en vervoer door het hele land stonden haar te wachten. Door een Portugees verbod op wilde dieren in circussen in 2024 ontstond er eindelijk perspectief voor Julie. Een nieuw thuis om te herstellen van het leed dat haar in het circus is aangedaan, was er alleen nog niet.
First elephants to be moved to elephant sanctuary in Portugal
— Vegan-News.net (@vegan-news.net) 10 mei 2026 om 21:04
Julie zal worden vergezeld door Kariba, eveneens een vrouwelijke olifant die als jong dier uit het wild is gehaald. Kariba wordt overgeplaatst vanuit een Belgische dierentuin, waar ze momenteel als sociaal dier alleen leeft.
Niet meer terug naar het wild
Veel olifanten kunnen na een leven in gevangenschap niet meer terugkeren naar het wild. In het opvangcentrum worden de olifanten in de gaten gehouden door specialisten, waarbij de dieren worden geholpen bij de verwerking van trauma’s.
Op dit moment leven er in Europa nog 40 olifanten in circussen en 36 olifanten zonder soortgenoten in dierentuinen. Velen van hen werden ongeveer veertig jaar geleden als jong dier uit het wild gehaald. Kate Moore is algemeen directeur van Pangea en vertelt hierover:
“Onze prioriteit is om ruimte te bieden aan olifanten uit circussen en aan olifanten die in dierentuinen eenzaam worden gehouden, maar we werken heel graag samen met iedereen die wil overstappen en weg wil van het houden van olifanten.”
In veel Europese landen geldt inmiddels een verbod op olifanten in circussen. Duitsland loopt hierin echter flink achter en kent nog altijd geen landelijk verbod. Italië en Litouwen werken momenteel aan dergelijke wetgeving.
Olifant-waardige leven
In de richtlijnen van de Europese vereniging voor dierentuinen en aquaria (EAZA) staat dat het afzonderlijk houden van olifanten moet worden vermeden. De sociale dieren vereenzamen daardoor vreselijk. Daarom richt Pangea zich onder meer op olifanten die in dierentuinen zonder soortgenoten leven. Tegelijkertijd biedt ook het houden van groepen in gevangenschap weinig bewegingsruimte voor deze enorme zoogdieren, die in het wild dagelijks tientallen kilometers afleggen. Wanneer een terugkeer naar het wild niet meer mogelijk is, kunnen grotere opvangcentra zoals Pangea en Elephant Haven desondanks zorgen voor een meer olifant-waardig leven.
Bronnen:
- The Guardian
- Pangea Trust
- EAZA
- Elephant Haven
- Lees ook op AnimalsToday:
©AnimalsToday.nl Imane Vossen
Portugese olifantenopvang verwacht binnenkort eerste twee bewoners
