De populaties van migrerende zoetwatervissen staan onder grote druk door menselijk toedoen. De vissoorten bewegen door door de riviersystemen van de Mekong en de Amazone en omgeving, maar deze routes worden ernstig verstoord door de drinkwaterwinning en de aanleg van dammen.
Migrerende zoetwatervissen kunnen hun voedingsgebieden niet bereiken door interventies van mensen. Wetenschappers benadrukken het belang van het behoud van het natuurlijk habitat en een strenger beschermingsbeleid. Sinds 1970 is het aantal trekkende zoetwatervissen naar schatting wereldwijd met 81 procent afgenomen. Bij de laatste bijeenkomst van het Verdrag inzake Migrerende Soorten (CMS) werd vastgesteld dat er wereldwijd 325 migrerende vissoorten dringend behoefte hebben aan een gecoördineerde bescherming. Guillermo Estupiñán, zoetwaterecoloog van de Wildlife Conservation Society in Brazilië:
“Infrastructuur is de grootste zorg in de Amazone.”
In de Miranda-rivier in het Pantanal, zijn de pintado en de zogenaamde riviertijger, de gouden dorado (Salminus brasiliensis), iconische soorten van het bioom. Ze leggen zeer lange afstanden af. Zo ook de dourada (Brachyplatystoma rousseauxii). Deze vissoort maakt een migratietocht van wel 11.600 kilometer tussen het Andesgebergte en de Amazone-monding.
Pantanal en Paraná
Migrerende vissen verbinden door middel van migratie de bovenloop, de uiterwaarden en de estuaria. Daarbij ondersteunen ze de populaties van roofdieren en andere diersoorten die langs hun route leven. Als dit systeem wordt verstoord, zijn de gevolgen daarom voelbaar in het hele gebied. Zeb Hogan, visbioloog aan de Universiteit van Nevada, Reno:
“In tropische rivieren zijn deze vissen een essentieel onderdeel van de natuurlijke voedselketen. Ze eten hier en worden gegeten.”
Een ander belangrijke route is het stroomgebied van de Paraná-rivier. Deze strekt zich uit over Brazilië, Paraguay en Argentinië over een afstand van ongeveer 4880 kilometer. Maar ook hier verstoort het menselijk ingrijpen de natuur. Grote dammen, zoals de Itaipú (voltooid in 1982) en de Yacyretá (1994), blokkeren nu de eeuwenoude migratieroutes. Carla Polaz, zoetwatervisspecialist van de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN):
“De Paraná-rivier zit zo vol met dammen dat vissen zich niet meer kunnen verplaatsen.”
Migrerende zoetwatervissen zijn ernstig ondervertegenwoordigd in het CMS-verdrag. Het verdrag moet bescherming bieden aan wilde dieren die landsgrenzen overschrijden. Momenteel staan er ongeveer twintig soorten migrerende zoetwatervissen vermeld in het verdrag, terwijl er honderden soorten kwetsbaar zijn en bedreigd worden.
#Biodiversiteit | Afgelopen 50 jaar zijn de populaties migrerende zoetwatervissen 81 procent gedaald, blijkt uit zorgwekkend nieuw @cms.int VN-rapport 💧Samenvatting: assets.worldwildlife.org/www-prd/docu… Yale-artikel: e360.yale.edu/digest/migra…
— Paul van de Vijver (@paulvdvijver.bsky.social) 4 april 2026 om 16:12
Actieplan voor migrerende zoetwatervissen
In maart hebben landen tijdens de CMS COP15-bijeenkomst in Campo Grande, Brazilië, een nieuw actieplan aangenomen voor migrerende zoetwatervissen in het Amazonegebied. De Amazone heeft een uniek zoetwaterhabitat, met meer vissoorten dan andere riviersystemen. Hierbij is de gevlekte sorubim-meerval uit de Pantanal toegevoegd aan de lijst van bedreigde soorten in Bijlage II van het verdrag, van soorten die gecoördineerd beheer vereisen in hun hele verspreidingsgebied. Uit een wereldwijde evaluatie bleek dat 325 migrerende zoetwatervissen wereldwijd dringend bescherming nodig hebben. Zonder deze soorten zou de wereld ecologisch en cultureel aanzienlijk armer zijn.
Het Mekongbekken
Ruim de helft van de 325 bedreigde migrerende vissoorten komt voor in Azië, met name in het Mekongbekken, waar de Mekong van Tibetaanse Plateau door zes landen naar de Zuid-Chinese Zee stroomt. Het bekken is de thuisbasis van enkele van de grootste zoetwatervissen ter wereld, zoals de Mekongreuzenmeerval (Pangasianodon gigas) en de reuzenbarbeel (Catlocarpio siamensis). Voor hun overleving zijn zij afhankelijk van langeafstandsmigraties. Momenteel heeft geen enkel land in het Mekongbekken het CMS-verdrag getekend. Kortom: er is dringend een strengere internationale aanpak nodig. Zeb Hogan:
“Precies in deze rivier vindt één van de grootste diermigraties op aarde plaats. Miljarden en miljarden vissen trekken seizoensgebonden de Tonle Sap-rivier af, vanuit het meer naar de Mekong.”
Bron:
- Mongabay
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Jennie Cools
Migrerende zoetwatervissen met 81 procent afgenomen
