Het is de laatste tijd weer erg droog in Nederland. Het KNMI houdt het neerslagtekort bij, en daaruit blijkt dat er nu al grote tekorten zijn. Gaat dit zo verder, dan zou dit jaar wel eens boven de 5 procent droogste jaren kunnen komen. Een zorgelijke ontwikkeling, die natuur en dieren in gevaar brengt. De aanhoudende natuurbranden zijn een voorbeeld, maar dieren hebben op allerlei manieren last van droogte.
April 2026 kan de boeken in als een uitzonderlijk droge maand. Er viel slechts 8 millimeter regen, waar het normaal 43 millimeter is. En dat terwijl het regentekort uit 2025 nog niet was ingelopen. Want ondanks het idee dat er vast wel weer regen komt en dat een paar buien de achterstand goed maken, is dit niet waar. En dat heeft te maken met langdurige gevolgen als dalende grondwaterstanden, jonge dieren die het niet redden en het afsterven of afbranden van hele natuurgebieden. Dit maakt dat herstel veel langer duurt en dat loopt steeds verder op.
Dieren in gevaar
Alle dieren hebben last van droogte. Te beginnen met dieren die in het water leven, zoals vissen, salamanders en kikkers. Een voorbeeld is de beekprik, die na zestig jaar afwezigheid terugkeerde in Noord-Brabant. Deze diersoort is sterk afhankelijk van zuurstofrijk, stromend water. En denk aan alle kikkervisjes die zich nu in poeltjes en vijvers ontwikkelen. Drogen de poelen uit, dan is de generatie kikkertjes verloren.
Weidevogels hebben het eveneens zwaar, zoals de grutto. Die kan met zijn snavel niet goed de keihard opgedroogde bodem is om wormen en larven te vinden. En er is nog iets: door de warmte groeit het gras erg vroeg en snel, waardoor de periode tussen het uitkomen van de eieren en het maaiseizoen erg (te?) kort wordt. Door gras te maaien verliezen de nesten hun beschutting, neemt het aantal insecten af en er komen ook vogeltjes in de maaimachines terecht. Vluchtende vogels kunnen nergens heen. Grote sterfte in deze tijd zorgt voor jarenlange gevolgen in de weidevogelstanden.
Vogelbescherming en andere natuurbeschermingsorganisaties pleiten al langer voor maatregelen, die bijvoorbeeld de grondwaterstanden reguleren, water vasthouden en watergebruik afremmen. In plaats van de huidige stijging in waterverbruik, is een daling noodzakelijk om niet nog verder in de problemen te raken. Het vullen van zwembaden of het wassen van de auto kan beter gepland worden, of zelfs liever gecanceld.
Hoe herken je dieren die last van droogte hebben?
Dieren die dorst hebben en uitgedroogd raken, ogen vaak lusteloos, ze hijgen of ademen heel snel. Sommige dieren krijgen droog en plakkerig tandvlees, en een doffe, ingevallen oogopslag. Vogels spreiden hun vleugels uit. Voor sommige dieren geldt dat je ze ineens overdag ziet, zoals egels, waarbij ze niet coherent lopen en misschien zelfs omvallen.
Hoe kun je iets doen voor de dieren in de tuin?
- Wilde dieren zijn geholpen met vers water. Zet het in de tuin, of op het balkon, in een platte schaal zodat dieren niet kunnen verdrinken en er wel doorheen kunnen lopen om te pootjebaden. Of als het voor insecten is: giet water in flessendoppen of leg kurk of takjes in het water waarop ze kunnen landen.
- Bijvoeren met zaden en nootjes helpt vogels bij het voederen van hun nest. Ze hoeven minder lang op zoek te gaan naar voedsel in de natuur.
- Zorg voor schaduwplekken in de tuin als de zon schijnt en het warm is. Denk aan een parasol, en vergeet niet nestkastjes ook af te schermen. Die kunnen erg heet worden.
- Heb je een vijver of woon je bij een gracht in de buurt? Kijk dan eens of er plekken zijn waar dieren het water kunnen bereiken en eruit kunnen klimmen als ze erin gevallen zijn. Vaak is een simpele plank of tak voldoende. Een pomp kan zorgen voor zuurstof in het water.
- Voor foeragerende bijen en hommels is het belangrijk dat er geschikte, niet-giftige planten in de buurt zijn. Zet die dus in de tuin.
Ratten
Ratten leven in de riolen en hebben elke dag water nodig. Vallen de putten droog, dan komen ratten tevoorschijn en gaan in de straat op zoek naar water en voedsel. Afval kan dit versterken, dus het is zaak geen afval te laten liggen. Ook kan het helpen om water in de putten te gooien.
Bronnen:
- NU.nl
- Wilde dieren in Nederland
- Natuurmonumenten (1, 2)
- Max Vandaag
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl
Wilde dieren hebben last van droogte
