Voortaan mogen honden en katten in Spanje afscheid nemen van hun overleden baasjes tijdens begrafenissen en crematies dankzij het Haru-protocol. Dit baanbrekende protocol is op nationaal niveau ingevoerd en heeft twee modellen: huisdieren mogen de overledene benaderen of de familie vergezellen tijdens de rouwplechtigheid.
Het idee om honden en katten de kans te geven om afscheid te nemen van hun overleden baasjes kwam van Virginia Mena, wethouder voor Dierenwelzijn in de gemeenteraad van Puerto Real in verband met haar bejaarde kat Haru. Mena werkt al jaren samen met een lokaal dierenasiel en draagt bij aan het onderhoud van kattenkolonies in Puerto Real. Zij maakte zich ernstige zorgen dat haar geliefde kat op een dag zou denken opnieuw aan zijn lot te zijn overgelaten. Virginia Mena:
“Haru wachtte me op bij de deur en staarde me aan. En ik dacht: wat zou er gebeuren als ik niet terugkwam? Zou hij denken dat hij weer in de steek was gelaten?
Begrafenissen en crematies
De zorg van Mena leidde tot een voorstel dat ze presenteerde aan Cemabasa, het staatsbedrijf dat het uitvaartcentrum van Puerto Real beheert. Dieren zouden de mogelijkheid krijgen om afscheid te nemen van hun overleden baasjes. José Luis Ferrer, manager van Cemabasa, was zeer enthousiast over het voorstel en ontwikkelde het Haru-protocol dat sinds juni 2025 in gebruik is. Daarnaast zet hij zich al enige tijd in voor de oprichting van een dierenbegraafplaats in Chiclana de la Frontera. Deze wordt binnenkort officieel geopend. Ferrer:
“Het gaat er niet alleen om de overledene te begeleiden, maar ook om het dier te helpen het verlies te verwerken. Dieren begrijpen de dood perfect, maar niet het gevoel van verlaten te worden. Ze blijven achter met angst omdat ze de biologische dood begrijpen, maar niet het gevoel van verlaten te worden.”
Ter herinnering aan Canelo
Het initiatief is als eerste ingevoerd in Andalusië naar aanleiding van Canelo, een loyale hond die jarenlang bij de ingang van het Puerta del Mar ziekenhuis in Cádiz doorbracht, wachtend op het wederzien van zijn baasje met wie hij er naartoe was gekomen. Echter kwam de man nooit meer naar buiten. Doordat Canelo geen afscheid heeft kunnen nemen van zijn baasje door hem te zien of te ruiken, bleef de trouwe viervoeter hopen op een hereniging. Na 12 jaar te hebben gewacht, is hij aangereden en gedood. De stad heeft ter ere van Canelo een straat naar hem vernoemd.
Hieronder zie je een animatie over het verhaal van Canelo:
Afscheidsprotocol
Om huisdieren enige bescherming te bieden tegen het emotionele leed dat Canelo niet bespaard bleef, heeft Cádiz hierin verandering gebracht. Voortaan kunnen honden en katten wel afscheid nemen van hun baasjes. Inmiddels is het Haru-protocol, met enige variaties, op landelijk niveau ingevoerd en uitvaartcentra bieden hierbij twee mogelijkheden aan.
Bij de eerste optie stelt het uitvaartcentrum de hond of kat in de gelegenheid de rouwkamer toe te treden. Hierbij is de rest van de familie aanwezig als een vorm van steun. Op deze manier kan het dier rouwen om het baasje als onderdeel van het gezin.
De tweede optie staat toe dat het huisdier bij de overledene in de kist mag liggen. Het dier kan dan de dood van het baasje ervaren door deze te zien en te besnuffelen. Ferrer:
“De kist wordt geopend en het dier krijgt de gelegenheid om te beseffen dat de persoon is overleden.”
In Catalonië
De Albia Group, een van de grootste uitvaartondernemingen van het land, heeft voor een ander model gekozen. Huisdieren mogen tijdens begrafenissen bij hun familie blijven, maar zonder toegang tot kist. Honden moeten aangelijnd zijn, aan gezondheidseisen voldoen en indien nodig een muilkorf dragen. Andere dieren moeten in een reismand blijven. In verschillende plaatsen in Catalonië, biedt de aan de Albia Group gelinkte PFB Serveis Funeraris privébezoeken van vijf tot tien minuten toestaat in haar uitvaartcentra. Sergio Fernández, de bedrijfsdirecteur van de Albia Group:
“Huisdieren zijn een volwaardig gezinslid. We konden niet zomaar wegkijken. Het was een vraag die we al een tijdje zagen. Het is nog niet wijdverspreid, maar het wint aan populariteit omdat het thuis achterlaten van het dier schuldgevoelens oproept.”
Fuente: Infobae
share.google/nbuiGsuCMTM0…— Pep_alava (@alav2024.bsky.social) 12 september 2026 om 09:59
Besef van verlies
Dierenarts María Pifarré heeft al ruim 30 jaar ervaring als ´gezinsdierenarts´ en prijst het initiatief van de uitvaartcentra, maar wijst er eveneens op dat het wetenschappelijk nog onduidelijk is of en hoe dieren verlies precies ervaren. Pifarré heeft tijdens haar loopbaan verschillende manieren gezien waarop huisdieren omgaan met de dood van hun baasje. Het verdwijnen van deze belangrijke persoon verstoort hun dagelijkse wereld en routines, waardoor ze stoppen met eten, apathisch worden of gedesoriënteerd raken. Pifarré:
“Ze kunnen begrijpen dat dat levende wezen niet meer leeft. Waar ze misschien moeite mee hebben, is of het voor altijd is. Het is niet gek om ze aan het lichaam te laten ruiken. Ze hebben misschien niet het concept van menselijke transcendentie, maar het is een punt van geen terugkeer. Honden verwerken gedachten niet zoals wij. We weten niet of ze hetzelfde doen als mensen wanneer ze met de dood worden geconfronteerd. Hun eigenaar vertrekt en komt niet meer terug. Er is geen routine, geen gezelschap, geen vertrouwde geur. Het dier voelt zich verloren: wat is hier gebeurd?”
Afscheid in ziekenhuizen
Ook in ziekenhuizen zou het voor mens en dier baten om van elkaar afscheid te nemen. Pifarré pleit daarom voor het toelaten van huisdieren in ziekenhuizen indien hun baasje terminaal ziek is. Pifarré:
“Mensen vinden rust omdat ze troost vinden en gerustgesteld worden dat hun huisdier het goed zal maken. Het is alsof de hele familie samen afscheid neemt. Het kan iedereen rust brengen.”
Gedeelde wandelingen
De Albia Group deelt de mening van Pifarré dat zowel mensen als dieren elkaar emotioneel steunen. Om deze reden ontwikkelt Albia een nieuw project: Comparte Paseos (Gedeelde Wandelingen), een pilotproject voor begeleid gezelschap met honden in uitvaartcentra in Las Palmas, Móstoles en Torrejón de Ardoz. Albia Group:
“Families zijn emotioneel in shock. Contact met een dier brengt het familielid terug naar de gemoedstoestand waarin ze zich bevonden vóór de kilte die ze ervaren. Een dier in een uitvaartcentrum helpt de spanning te verminderen en het breekt het ijs.”
Ter nagedachtenis van Haru
Haru heeft slechts korte tijd bij Virginia Mena kunnen wonen. De kat, die een zwaar leven had gehad en vaak in de steek was gelaten, stierf na zeven maanden aan nierfalen. Mena:
“Haru was zo’n ontzettend lief dier. Hij had het echt verdiend om veel langer bij ons te zijn. Het doet me zoveel verdriet dat ons maar een paar maanden van geluk gegund waren.”
Maar zijn aanwezigheid is vereeuwigd in het Haru-protocol.
Bron:
- El País
- Lees ook op Animals Today:
Golden retriever rouwt om overleden vrienden in dierenopvang
©AnimalsToday.nl Jennie Cools – regioredacteur Iberisch schiereiland
In Spanje mogen huisdieren mee naar begrafenissen
Karen vertelt over wat ze ziet, meemaakt en niet onbesproken laat. Haar kijk op dieren en onze wereld.Lees Karen's blog ›
