De kans dat zich tegen het einde van dit jaar een super-El Niño ontwikkelt, is groter dan 63 procent. Terwijl het zeeleven nauwelijks is hersteld van de vorige klap in 2023-2024, hangt het een nieuwe ecologische ramp boven het hoofd: van massale koraalverbleking tot acute voedseltekorten in de mariene voedselketen.
Een super-El Niño is de sterkste El Niño die er bestaat, en treedt op wanneer de temperatuur van het zeeoppervlak in de tropische Stille Oceaan met meer dan 2°C stijgt. Op dit moment bestaat er een grote kans dat deze eind dit jaar plaatsvindt, zo meldde de US National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).
El Niño has been formally declared for 2026 by the US National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).
Find out more in our latest blog
— Met Office – weather and climate (@metoffice.gov.uk) 11 juni 2026 om 18:01
Tijdens een super-El Niño geeft de oceaan extra warmte af aan de lucht, wat bijdraagt aan de stijging van de mondiale temperaturen. Omdat de klimaatverandering de aarde al opwarmt, zou een super-El Niño de mondiale temperaturen naar de hoogste niveaus kunnen duwen die ooit zijn gemeten.
Problemen voor het zeeleven
Hogere zeewatertemperaturen kunnen grote problemen betekenen voor het zeeleven. Naarmate de oceanen opwarmen, ontstaan er meer lagen, waardoor warm, voedselarm water aan het oppervlak blijft drijven.
Koeler, voedselrijk water komt daaronder vast te zitten. Door deze gelaagdheid kunnen voedingsstoffen moeilijker naar het oppervlak stijgen. Waardoor deze moeilijker beschikbaar worden voor fytoplankton, de minuscule plantjes die de basis vormen van de mariene voedselketen.
Met minder fytoplankton in de oceanen is er minder voedsel voor zoöplankton (drijvende dieren die zich voeden met fytoplankton), vissen en grotere dieren, waaronder zeevogels en zeezoogdieren.
Whales play significant role in health of marine ecosystems. 50% of the air we breathe comes from the ocean, thanks to phytoplankton & whale waste. 💩
Whale waste is a super fertiliser for phytoplankton, which produces oxygen and is food for many species.
ecori.org/whale-poop-l…— Blue Planet Society (@blueplanetsociety.bsky.social) 11 augustus 2025 om 08:49
De Humboldtstroom brengt gewoonlijk koud, voedselrijk water naar de oppervlakte, waardoor een van de meest productieve mariene regio’s op aarde ontstaat. Maar tijdens een El Niño wordt deze stroming verstoord en overweldigd.
Stervende koraalriffen
De kans is groot dat El Niño het zeeleven en mariene habitats zwaar treft, vooral koraalriffen. Door het warmere zeewater treedt er koraalverbleking op, waarbij koralen de onmisbare algen uitstoten waarvan ze hun energie krijgen. Hierdoor kunnen ze afsterven.
Tijdens een El Niño-jaar komt deze grootschalige verbleking vaak voor in de tropische Stille Oceaan, de Indische Oceaan, Zuidoost-Azië en Noordoost-Australië, wat het domino effect van dit fenomeen onderstreept. De recente El Niño van 2023-24 veroorzaakte wereldwijd ongekende hittestress, waarbij in veel landen (bijvoorbeeld Mexico, Australië en Costa Rica) grootschalige sterfte werd vastgesteld.
Maar niet alleen koraalriffen lopen gevaar. Op de Galapagos-eilanden zijn zeewier- en koraalhabitats verdwenen of ernstig aangetast vanwege hun gevoeligheid voor El Niño. Ook in Australië zijn mangroven aangetast, terwijl in Californië de kelppopulaties tijdens El Niño met 50-70 procent zijn afgenomen.
Hongersnood
Grote zeedieren hebben ook te lijden gehad onder sterke El Niño-verschijnselen. Veel Zuid-Amerikaanse pelsrobben en Zuid-Amerikaanse zeeleeuwen langs de zuidkust van Peru stierven aan hongersnood. De moederzeehonden bleven langer op zee dan ooit eerder is geregistreerd, en dit komt waarschijnlijk doordat ze op zoek waren naar voedsel.
El Niño kan daarnaast schadelijke algenbloei veroorzaken, die optreedt wanneer minuscule algen in het water razendsnel groeien en toxines produceren (schadelijk voor dieren en mensen). Deze algenbloei heeft geleid tot grootschalige sterfte onder walvissen wanneer zij zich voeden in de getroffen gebieden nabij de kust.
Het is moeilijk te bepalen wat de omvang van de gevolgen van een super-El Niño voor het zeeleven zal zijn. Maar aangezien onze oceanen al te kampen hebben met de gevolgen van klimaatverandering en er weinig tijd is voor mariene populaties om te herstellen van de laatste El Niño van 2023-2024, zou dit wel eens de meest verwoestende tot nu toe kunnen zijn.
Bronnen:
- The Conservation
- National Weather Service
- Lees ook op Animals Today:
Opwarming oceanen: wetenschappers slaan alarm vanwege ‘El niño’
©AnimalsToday.nl Kasper Wienk
