Mike en Karibuna zijn niet meer. Wat een intens triest nieuws gisteren. De chimpansees konden door een menselijke fout ontsnappen uit hun gevangenisverblijf in Dierenpark Amersfoort, de vrijheid tegemoet. In plaats daarvan kregen ze de kogel. RIP Mike en Karibuna.

RIP Mike en Karibuna
Een bezoeker filmde Mike kort voordat hij werd doodgeschoten | Foto: screenshot video NOS Jeugdjournaal/YouTube

Volgens de dierentuin was de situatie levensgevaarlijk, want de chimpansees vertoonden imponerend gedrag. Hoezo “vertoonden imponerend gedrag”? We hebben het hier over apen die ontsnapt waren en die, natuurlijk doordat ze uit hun vertrouwde omgeving in een voor hen volstrekt onbekende omgeving terechtkwamen, erg gestrest waren. En door hun ‘imponerende gedrag’ in die stressvolle situatie zou verdoven niet mogelijk zijn geweest? Dan zou dus feitelijk geen enkel dier ooit te verdoven zijn, want elk dier is gestrest als het wordt opgejaagd of in een situatie komt waar niet voor is gekozen.

Ik kan mij dat argument gewoon niet voorstellen en dus vroeg ik dit na aan oprichter Edwin Wiek van Wildlife Friends Foundation Thailand (WFFT), een opvangcentrum in Thailand voor apen, tijgers, olifanten en beren die uit handen van stropers en handelaren gered zijn. Ik ken Edwin persoonlijk en weet dat hij zwaar getraumatiseerde dieren, die op dat moment juist “hoog in hun emotie zitten” weghaalt uit dieronterende omstandigheden. Wat vindt hij van dit gebeuren en de verklaring van de dierentuin over de dood van Mike en Karibuna?

“Ik ben perplex. Mensapen of gewone apen zijn onder stress natuurlijk gevaarlijk en de snelle werking van anesthesie wordt zeker beïnvloed daardoor. Voor noodgevallen echter dien je grotere doses toe die je met een antidoot weer heel snel kan verlagen nadat het dier ‘plat’ is gegaan. Een deskundige dierenarts moet dit makkelijk kunnen doen.”

Edwin vervolgt:

“Maar is er wel continue een dierenarts aanwezig? En is het personeel wel goed genoeg getraind?. Ik had recent een mannetjesolifant ‘stil’ in 3 minuten. Het is alleen wel belangrijk om daarna supportive treatment [ondersteunende behandeling – red] te geven.”

Dat is duidelijk taal. Het is dus geen kwestie van kunnen maar van willen en van kwalitatief personeel en deskundige dierenartsen. Ook vindt Edwin het nog steeds krankzinnig dat dierentuinen in Nederland niet continue een dierenarts on-site hebben. Dat ben ik zeer met hem eens.

RIP Mike en Karibuna
Conny Vink met Mike | Foto: screenshot video RTV Utrecht/YouTube

De gezichten van de doodgeschoten apen Mike en Karibuna die overal op sociale media werden gedeeld bleven gisteren maar op mijn netvlies staan en dus ging ik verder zoeken naar informatie over de dieren. In een artikel lees ik over het verdriet van zangeres Conny Vink. Bij het artikel staat een foto van haar eerste optreden samen met Mike in 1969 tijdens een tv-show van Mies Bouwman. Zij zingt en op haar arm zit die arme Mike. Met een trui aan en een tuinbroek. Daarna heeft Conny Vink nog een paar keer met de chimpansee opgetreden:

“Hij is met mij in de auto mee geweest. Hij heeft toen met de tanden in mijn dashboard gezeten. Ze mogen een eigen willetje hebben. Je had het moeten zien.”

Ook worden foto’s gepubliceerd van bezoekers die met Mike in een geruite tuinbroek voor de poorten van de dierentuin op de foto gaan en Mike die op een fiets zit. Het is lang geleden maar zo zagen de eerste decennia van Mike’s leven eruit, een levend speelgoedje.
.

.
Meer dan 50 jaar zat Mike vast in een gevangenis voor dieren, ofwel eufemistisch ‘een dierentuin’ genoemd. Nog steeds een plek waar je als dier geen kant op kunt en alleen maar om het publiek te entertainen. Oh nee, sorry, dat noemen ze tegenwoordig educatie… Janneke Vink, assistant professor, zegt hierover op Twitter:

“Zouden de kinderen in dierenpark Amersfoort vandaag ook geleerd hebben dat de genetische verwantschap tussen hen en de chimpansees die doodgeschoten zijn 99% is? Dat een chimpansee genetisch meer op ons lijkt dan op een gorilla of een orang-oetan?”

Denk het niet Janneke. Weet het eigenlijk wel zeker. Het enige bestaansrecht voor dierentuinen zou educatie zijn waarbij mensen iets leren van de dieren en de natuur waar zij voorkomen. Hou toch op alsjeblieft. Wees gewoon eerlijk en zeg dat je het leuk vindt om dieren die exact dezelfde gevoelens hebben als wij mensen, die ook vreugde en stress kennen, die ook beschikken over empathische vermogens, die ook hun soortgenoten willen helpen als ze in een moeilijke situatie zitten, voor de rest van hun leven achter slot en grendel te zetten zonder ooit een misdaad te hebben begaan. Maar kom niet bij mij aan dat het gaat om educatie. Dit soort onzin hebben jullie nu al lang genoeg verspreid.
.

.
Ik vind een video van een bezoeker die Mike heeft gefilmd. Na 50 jaar gevangenschap en mensen entertainen wordt hij niet lang nadat deze beelden zijn gemaakt genadeloos doodgeschoten. Ik heb er geen woorden meer voor. Behalve het spijt mij Mike en Kribuna dat wij mensen jullie dit aan hebben gedaan. Er moet een onafhankelijk onderzoek komen en laat dit een moment zijn dat de minister en dierentuinbezoeker eens goed gaan nadenken over überhaupt het bestaansrecht van dierentuinen in deze moderne tijd.

Wat voor recht hebben wij om dieren als Mike en Karibuna in gevangenissen te stoppen, wat voor recht hebben wij om deze dieren vervolgens ook nog eens af te maken. Er dient nu eindelijk een kantelpunt te komen in het denken over dierentuinen. Misschien is jullie dood dan niet helemaal voor niets geweest.

Bronnen:

Karen’s blog: De noodkreet van Edwin Wiek

.
©AnimalsToday.nl Karen Soeters | House of Animals


Strijd mee tegen dierenleed!

Zonder jouw hulp kunnen House of Animals en Animals Today niet verder groeien en dieren een stem geven. Waardeer je wat wij doen, steun ons dan met een (eenmalige) donatie.