De IJslandse regering heeft bevestigd dat zij in februari 2027 een wetsvoorstel indient voor een grondige herziening van de walvisjachtwet. Daarbij krijgt de mogelijkheid van een permanent verbod op de walvisjacht bijzondere aandacht. Het kabinet heeft een meerderheid in het parlement, waardoor een historisch einde aan de bloedige jacht een stap dichterbij komt.
Het voorstel herziet de Walvisvangstwet uit 1949, die sinds de invoering nauwelijks is aangepast. Het wordt gebaseerd op een rapport uit 2024 van een werkgroep die de walvisjacht onderzocht. Ook de juridische en grondwettelijke aspecten van een permanent verbod worden daarbij bekeken.
Een belangrijke mijlpaal
Dierenrechtenorganisatie Humane World for Animals reageert verheugd op de aankondiging. Woordvoerder Wendy Higgins noemt het een keerpunt:
“Dit is echt een belangrijke mijlpaal in de inspanningen om de wrede en onnodige walvisjacht in IJsland tot het verleden te laten behoren. Er is aanzienlijke politieke en publieke steun voor dit wetsvoorstel, en er zijn dwingende ethische, veterinaire, juridische en natuurbeschermingsredenen om te hopen dat het slaagt.”
Higgins wijst erop dat de walvissen met een exploderende harpoen worden gedood en dat dit gebeurt “voor een industrie die geen enkel doel dient”.
85 vinvissen gedood
Maar terwijl de politiek naar een mogelijk verbod toewerkt, gaat de walvisjacht gewoon door. Dit seizoen zijn in IJsland inmiddels 85 vinvissen gedood, van een quotum van 150.
En daar blijft het niet bij. Uit camerabeelden blijkt dat minstens zeven ongeboren kalfjes zijn gedood. Hun moeders waren drachtig toen ze werden gedood. Bij het verwerken van de kadavers op het walvisstation werden de kalfjes uit hun dode moeders gesneden en afgevoerd. Omdat de kalfjes niet afzonderlijk zijn bejaagd, tellen ze niet mee voor het quotum van 150 walvissen.
Kwetsbaar
Vinvissen staan wereldwijd op de Rode Lijst van de Internationale Unie voor het behoud van de natuur (IUCN) als kwetsbaar. Voor de Noord-Atlantische populatie geldt overigens een gunstiger beoordeling. Onderzoek van de IJslandse Voedsel- en Veterinaire Autoriteit MAST, gepubliceerd in 2023, liet bovendien zien hoe lang de doodsstrijd bij de jacht kan duren. Van de onderzochte walvissen stierf 41 procent niet onmiddellijk. Bij de dieren die niet direct stierven, duurde het gemiddeld 11,5 minuten voordat de dood intrad. Bij één walvis duurde dat bijna een uur en bij een andere zelfs twee uur.
Verbod op walvisjacht
De aankondiging volgt op jarenlange druk van dierenrechtenorganisaties en bekende namen uit binnen- en buitenland. Deze zomer schreven onder anderen Dame Judi Dench, Ricky Gervais en zangeres Leona Lewis een brief aan de IJslandse minister van Industrie, Hanna Katrín Friðriksson. Daarin spraken zij hun “diepe bedroefdheid“ uit over het doden van walvissen en riepen zij IJsland op de jacht te verbieden.
Dit bericht op Instagram bekijken
Toeristen eten het vlees
IJsland, Japan en Noorwegen zijn de enige landen die de afgelopen jaren nog commerciële walvisjacht hebben bedreven. Sinds 1986 geldt een internationaal moratorium op commerciële walvisjacht. Noorwegen maakte daar formeel bezwaar tegen, IJsland hervatte de commerciële jacht later onder een voorbehoud en Japan stapte in 2019 uit de International Whaling Commission (IWC) en hervatte vervolgens de commerciële jacht in zijn eigen wateren. In de afgelopen twintig jaar doodde IJsland ruim duizend vinvissen.
Na 40 jaar nog steeds commerciële walvisjacht in drie landen
Opvallend genoeg eet minder dan 2 procent van de IJslanders walvisvlees. Het vlees wordt vooral geserveerd aan buitenlandse toeristen, die het in restaurants als ‘IJslandse delicatesse’ krijgen voorgeschoteld. Terwijl het eten van walvisvlees onder IJslanders tegenwoordig nauwelijks gebruikelijk is.
Economie walvisjacht
Ook economisch heeft de walvisjacht steeds minder bestaansrecht. Japan was jarenlang de belangrijkste afzetmarkt voor IJslands vinvisvlees, maar jaagt inmiddels zelf op vinvissen. Hvalur, het enige nog actieve walvisjachtbedrijf van IJsland, maakte in augustus bekend te stoppen met de export naar Japan. Van een partij van ruim 2.500 ton IJslands vinvisvlees die Japan in 2023 importeerde, zou bovendien nog altijd niet alles zijn verkocht.
En er is nog iets opmerkelijks aan de ‘lokale delicatesse’ die toeristen krijgen aangeboden. Een deel van het walvisvlees in IJslandse restaurants komt niet eens uit IJsland. Restaurants verkochten de afgelopen jaren ook geïmporteerd dwergvinvisvlees uit Noorwegen.
Noorwegen en walvisjacht
Van de drie landen doodt Noorwegen inmiddels verreweg de meeste walvissen. In 2025 werden daar 429 dwergvinvissen gedood. Voor 2026 heeft de Noorse regering het quotum zelfs verhoogd naar 1.641 dieren. Van een verbod is daar vooralsnog geen sprake; de regering blijft de jacht verdedigen.
In februari 2027 wordt het wetsvoorstel bij het IJslandse parlement ingediend. Of daarin daadwerkelijk een permanent verbod wordt opgenomen, moet de komende maanden blijken. Maar voor het eerst ligt het definitieve einde van de IJslandse walvisjacht nadrukkelijk op tafel.
Bronnen:
- Humane World
- NBC News
- BNNVara
- Lees ook op Animals Today:
#GNvdD: Einde Walvisjacht IJsland in zicht vanwege onnodig lijden
©AnimalsToday.nl Liesbeth Riekwel
