Goed nieuws! In het Velebit gebergte in Kroatië keren edelherten langzaam terug. Sinds november vorig jaar zijn er dertig edelherten uitgezet in vier verschillende jachtgebieden. Rewilding Velebit werkt daarbij samen met lokale beheerders. De uitzettingen moeten een einde maken aan de sterke afname van edelherten in het gebied.
Het herstel van edelherten in het Velebit gebergte is noodzakelijk. Door intensieve jacht verdwenen de dieren uit grote delen van het landschap. Wat achterbleef, was een verarmd ecosysteem. Zonder edelherten verdwenen natuurlijke graaspatronen, namen voedselketens af en verloren roofdieren en aaseters een belangrijke prooi. Het project in het Velebit gebergte richt zich daarom op rehabilitatie van de dieren zelf, als basis voor breder natuurherstel.
Edelherten zijn geen bijzaak in het Velebit gebergte
Edelherten vervullen een sleutelrol in het Velebit gebergte. Door te grazen en zich over grote afstanden te verplaatsen, houden zij het landschap open en gevarieerd. Hun aanwezigheid zorgt voor meer biodiversiteit en versterkt natuurlijke processen. Damir Ugarković van Rewilding Velebit:
“Edelherten waren ooit een belangrijke diersoort in delen van de regio, maar zijn door menselijke druk verdwenen. Hun terugkeer zal bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit, het behoud van genetische diversiteit en het herstel van het ecologisch evenwicht, en zal bovendien de voedselketens die roofdieren en aaseters ondersteunen nieuw leven inblazen.”
De terugkeer van edelherten betekent meer dan alleen een groeiende populatie; het betekent herstel van ecologische samenhang.
Stop op jacht cruciaal voor herstel
De edelherten zijn uitgezet in vier gebieden: centraal Velebit, Marković Rudine, Vrebac en Vrh Jelovi. In alle betrokken jachtgebieden is afgesproken dat de jacht op edelherten tijdelijk wordt stopgezet. Die maatregel is essentieel. Zolang edelherten worden opgejaagd of gedood, kan geen stabiele populatie ontstaan.
Om beter te begrijpen hoe edelherten zich aanpassen aan het Velebit gebergte, dragen meerdere dieren gps-halsbanden. Daarmee volgen onderzoekers hun routes, leefgebieden en seizoensbewegingen. Die kennis moet voorkomen dat menselijk beheer opnieuw ten koste gaat van de dieren, en helpt om bescherming beter af te stemmen op hun natuurlijke gedrag.
Voorzichtig herstel zichtbaar in Velebit
In verschillende jachtgebieden worden edelherten inmiddels vaker waargenomen. In Vrebac wordt bewust nauwelijks ingegrepen. Het welzijn van de dieren staat hier voorlopig voorop. Ook in Marković Rudine is het verschil merkbaar, aldus beheerder Tome Baričević.
“Het uitzetten van edelherten maakt zeker een verschil, niet alleen in mijn gebied, maar ook in andere jachtgebieden. Het is duidelijk dat de populatie nu toeneemt, wat geweldig is, want vroeger waren ze zeldzaam.”
Voor edelherten betekent dit meer ruimte, meer veiligheid en een grotere kans om zich blijvend te vestigen.
Dieren als uitgangspunt voor toekomst
Het herstel van edelherten in het Velebit gebergte is nog kwetsbaar. Toch laat dit project zien wat mogelijk is wanneer dieren niet langer worden gezien als jachttrofee, maar als onmisbaar onderdeel van het ecosysteem. Als edelherten de rust krijgen die zij nodig hebben, kan het Velebit gebergte opnieuw uitgroeien tot een leefgebied waarin wilde dieren centraal staan. En daar zouden we ook in Nederland veel van kunnen leren.
Bronnen:
- Rewilding Europe
- Red Deer Release 2025, Rewilding Velebit on YT
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Savannah Drenth
