Heb je wel eens gehoord van een hamel? Het woord is relatief onbekend, en dat geldt ook voor het dier en zijn karakter. Een hamel is een gecastreerd ram of mannetjesschaap. Hobby-schapenhouders zijn over het algemeen vaker geïnteresseerd in ooien om hun kudde mee samen te stellen. Maar is dat wel terecht? Paula en Klaas van Schaapskudde De Westkust in Ouddorp vinden van niet. Zij vielen als een blok voor de hamel.
In de kudde van Paula en Klaas op Goeree-Overflakkee heerst rust en kalmte. De schapen hebben ontzettend veel ruimte, onder meer omdat er gebruik mag worden gemaakt van omliggende natuurgronden. De schapen bewegen zich over verschillende stukken land. Soms staan ze aan huis, bijvoorbeeld in lammetjestijd als de drachtige ooien in de buurt worden gehouden. Paula:
“Onze kudde bestaat nu uit 48 schapen, bestaande uit ooien, hamels en 5 dekrammen. Jaarlijks krijgen we tussen de 15 en 20 lammetjes, die gewoon bij ons blijven. Als we een mooi huis vinden voor een passend koppeltje van onze schapen, dan verkopen we die. Bij ons gaat geen enkel dier naar de slacht.”
Paula en Klaas leerden elkaar kennen via de schapen. Paula had een graslandje met twee hamels en wilde er één bij kopen. Klaas had een kudde Herdwick-schapen en wilde haar wel een hamel verkopen. Al doende kwamen twee liefdes bijeen: de liefde voor het Engelse schapenras dat het zo goed doet aan de Nederlandse zeekust, en de liefde voor hamels, die het in de kudde zo fantastisch goed doen. Dat laatste is minder goed bekend en daar zetten Paula en Klaas zich graag voor in.
Hamels zijn rustig, vriendelijk en in balans
Wat is er zo bijzonder aan een hamel?
Hamels zijn gecastreerd, waardoor de sterke drive om de strijd aan te gaan met andere mannetjes veel minder aanwezig is. Dat maakt de schapen kalm en stabiel in de kudde. Maar het heeft geen enkele invloed op hun schaap-zijn. Wij ervaren de hamels meer in balans, vriendelijker. Ze staan open voor contact, en dat maakt ze niet alleen fijn in de kudde, maar ook leuk voor de schapenhouder die ze als hobby houdt.
Wat houdt het eigenlijk in om een schapenkudde als hobby te hebben?
Het is vooral ontzettend leuk om de dieren vrij te zien bewegen en hun eigen gedrag te zien vertonen. Voor de schapenhouder betekent het ook dat je goed voor ze zorgt. Een schaap verdient het beste schapenleven dat er is. Zo hou je nooit een schaap alleen. Een schaap is een kuddedier, je laat ze dus nooit of te nimmer alleen lopen. Daarnaast moet je zorgen voor goede fencing, schuilplekken voor zowel hitte als kou, en je moet ze goed in de gaten houden. Iedere dag gaan we langs bij de kudde om te kijken hoe het met ze gaat. Bij schapen is ook goede hoef- en vachtverzorging van belang. Al onze schapen moeten worden geschoren, dat is niet zielig, maar juist in het belang van het dier. Je gaat parasieten tegen, en bestrijdt hitte en ongemak.
Wat is jullie missie voor de hamel precies?
In Nederland gaan mannelijke lammetjes vaak direct naar de slacht. Ze worden gezien als kostenpost, omdat ze minder opbrengen in de zin van nageslacht. Ook kunnen ze onrust brengen door hun hormonen. Dat geldt overigens niet alleen voor commercieel gehouden kuddes, ook mensen die uit plezier schapen houden denken dat rammen minder nut hebben. Volgens ons is dat onterecht. Als je de ram castreert, heb je geen last meer van onderlinge competitie. En heel belangrijk: je krijgt geen nageslacht meer, waardoor je de kudde veel beter in de hand kunt houden zonder slacht als ‘oplossing’. Bovendien voelen we heel sterk dat een dier intrinsiek waarde heeft, los van wat hij of zij opbrengt of bijdraagt.
Hamels zijn favoriet
Daar komt nog bij dat hamels vaak mooier zijn. De energie die bij ooien en rammen gaat zitten in de voortplanting, stoppen de hamels in bijvoorbeeld hun vacht. Die is dik en glanst als een malle. Ja, inderdaad, wij zijn niet geheel onpartijdig, hamels zijn nu eenmaal onze favoriet.
“Onze missie is dat steeds meer mensen de waarde en het bijzondere karakter van hamels gaan zien en waarderen, zodat meer hamels een goed thuis krijgen in plaats van naar de slacht te gaan.”
Stal de Westkust is een particuliere hobby-kudde van Herdwick-schapen in Ouddorp op Goerree-Overflakkee. De dieren worden er met rust, respect en aandacht gehouden, waarbij dierenwelzijn voorop staat. De kudde bestaat uit rammen, ooien en hamels van allerlei leeftijden, die allemaal hun rol en positie hebben in de kudde.
Stal de Westkust
Paula en Klaas zorgen ervoor dat de kudde verzorgd is en blijft door het bieden van ruimte, verzorging en persoonlijke aandacht. Productie is geen doel, en ooien lammeren niet automatisch ieder jaar. Er wordt gelet op leeftijd, gezondheid, conditie en wat er bij het schaap past. Lammetjes en volwassen schapen worden incidenteel, en altijd in koppels of groepjes, verkocht na een grondige check op hun nieuwe huis. De kudde heeft de ruimte, dus er is geen enkele haast of noodzaak schapen te verkopen. Dat maakt dat een zorgvuldig proces kan plaatsvinden.
Op hun website hebben Paula en Klaas ook ervaringen verzameld van mensen die hamels houden. Daarmee willen ze laten zien hoe deze dieren zich in de praktijk ontwikkelen en hoe waardevol ze in de kudde kunnen zijn. Meer informatie en de verhalen van hamelhouders zijn te vinden op de website.
Tip van Paula
“Begin nooit onbezonnen aan een dier, dus ook niet aan een schaap.”
©AnimalsToday.nl Laura Lancée – eindredacteur
