Op zestien Nederlandse konijnenhouderijen legde Animal Rights vast hoe konijnen tijdens het laden voor transport hardhandig aan hun oren of vacht werden opgetild, boven op elkaar in transportkratten werden gepropt en in sommige gevallen doodgeslagen, omdat zij te klein of te zwak zouden zijn. Dertien van de 16 bedrijven hebben een hypotheek bij de Rabobank, zo blijkt uit onderzoek. De bank speelt daarbij een cruciale rol bij de instandhouding van ernstig dierenleed.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) noemde de beelden die Animal Rights had vastgelegd ‘ronduit stuitend en verwerpelijk’. Het gaat echter niet alleen om moreel verwerpelijk handelen, want het optillen van konijnen aan oren of vacht is in strijd met de Europese Transportverordening. De afschuwelijke beelden leidden tot aangiften, politieke vragen en brede maatschappelijke verontwaardiging. Niet alleen de betrokken bedrijven liggen daarmee onder een vergrootglas, maar ook de financiële instellingen die hen financieren.
Bekijk de schokkende undercoverbeelden van AnimalRights hieronder:
.
Van undercoverbeelden naar financiële betrokkenheid
Naar aanleiding van het undercoveronderzoek liet World Animal Protection onderzoeksbureau Profundo onderzoeken welke financiële instellingen betrokken zijn bij de gefilmde bedrijven. Uit die analyse blijkt dat Rabobank hypotheekhouder is bij dertien van de zestien Nederlandse konijnenbedrijven waar de misstanden zijn vastgelegd.
Op zichzelf is dat geen verrassende uitkomst. Rabobank is van oorsprong een ‘boerenleenbank’ en financiert naar eigen zeggen ongeveer 85 procent van de Nederlandse agrarische sector. Juist daarom draait de discussie niet zozeer om het feit dát Rabobank agrarische bedrijven financiert, maar om de manier waarop de bank omgaat met klanten bij wie ernstige dierenwelzijnsovertredingen aan het licht komen.
Rabobank profileert zich al jaren als partner van een toekomstbestendige en duurzame landbouw. In haar beleid benadrukt de bank dat klanten zich aan wet- en regelgeving moeten houden. Wanneer vervolgens bedrijven waar ernstige dierenwelzijnsovertredingen zijn vastgesteld deel blijken uit te maken van de financieringsportefeuille, rijst de vraag hoe de bank dat uitgangspunt in de praktijk toepast.
.
Wereldwijd pompen banken miljarden in klimaatverwoestende bedrijven
Geen op zichzelf staand incident
De konijnensector vormt geen op zichzelf staand verhaal. Nog geen jaar geleden kwamen via undercoverbeelden opnieuw ernstige misstanden aan het licht bij verzamelcentra voor koeien en kalveren. Ook daar bleek Rabobank financier van meerdere betrokken bedrijven te zijn. Daarnaast ligt de bank al langer onder een vergrootglas vanwege investeringen in bedrijven die internationaal in verband worden gebracht met ontbossing, intensieve veehouderij en grootschalig dierenleed, waaronder het vleesconcern JBS, dat zijn hoofdkantoor in Nederland heeft.
.
Schokkende praktijken bij grootste vleesproducent ter wereld
.
World Animal Protection diende vorig jaar een klacht in bij het Nationaal Contactpunt voor de OESO-richtlijnen. Volgens de organisatie handelt Rabobank onvoldoende in lijn met de internationale richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen door bedrijven te blijven financieren waarvan bekend is dat zij betrokken zijn bij ernstige dierenwelzijnsproblemen. De klacht is inmiddels ontvankelijk verklaard. Na de zomer starten de bemiddelingsgesprekken.
.
Wanneer grijpt een bank in?
De discussie raakt aan een bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid. Banken bepalen met hun financieringen mede welke bedrijven verder kunnen uitbreiden of voortbestaan. Daarmee zijn zij geen neutrale toeschouwers, maar een partij die mede bepaalt welke bedrijfsvoering financieel mogelijk wordt gemaakt en kan bestaan.
Een bank kan echter niet voortdurend aanwezig zijn op iedere boerderij die zij financiert. Maar wanneer ernstige overtredingen van de dierenwelzijnswetgeving worden vastgesteld, mag worden verwacht dat een financier duidelijk maakt welke betekenis of gevolgen zulke overtredingen hebben binnen de relatie met de betreffende klant. Juist daar wringt het: voor buitenstaanders is niet zichtbaar welke consequenties dergelijke misstanden hebben en hoe de bank haar verantwoordelijkheid in de praktijk invult.
.
Rabobank grijpt niet echt in
Rabobank stelt dat zij ervoor kiest klanten te begeleiden bij verbetering, in plaats van hen direct uit te sluiten. Volgens de bank zou een te streng beleid ertoe kunnen leiden dat bedrijven overstappen naar een andere financier, waardoor haar invloed juist verdwijnt.
Die redenering lijkt logisch wanneer het gaat om het stap voor stap verbeteren van bedrijfsvoering, of het behalen van maatschappelijke doelstellingen. Maar de recente undercoverbeelden uit de konijnenhouderijen en eerder de misstanden bij veeverzamelcentra gaan niet over vrijwillige verbeteringen. Het betreft zeer ernstige overtredingen van de geldende dierenwelzijnswetgeving. Daarmee verschuift de discussie van het begeleiden van klanten naar de vraag wat er gebeurt wanneer klanten de wet overtreden.
Consequenties
Als Rabobank stelt via haar financieringen invloed uit te oefenen op het gedrag van klanten, mag ook worden verwacht dat zichtbaar is hoe die invloed wordt ingezet wanneer wettelijke grenzen worden overschreden en welke consequenties daaraan uiteindelijk worden verbonden.
.
Financiële sector Nederland grootste Europese investeerder ontbossing
Meer dan een financieel vraagstuk
De undercoverbeelden van Animal Rights laten opnieuw zien dat dierenwelzijn in de intensieve veehouderij onder grote druk staat. De analyse van Profundo voegt daar een andere dimensie aan toe: de rol van de financiële instellingen achter deze bedrijven.
De aandacht richt zich daarmee niet langer uitsluitend op de stal en het transport van de dieren, maar ook op het financiële systeem achter deze bedrijven. Niet alleen de bedrijven die de wet overtreden verdienen kritische aandacht, maar ook de partijen die deze bedrijven, en daarmee het dierenleed, mogelijk maken.
.
Banken blijven grootschalig dierenleed financieren met Nederlands spaargeld
De rol van Rabobank bij instandhouding van dierenleed
Rabobank presenteert zich als een bank die duurzaamheid en naleving van wet- en regelgeving hoog in het vaandel heeft. Wanneer ernstige dierenwelzijnsovertredingen desondanks geen zichtbare gevolgen hebben voor de financieringsrelatie, blijft de bank niet langer slechts toeschouwer. Door deze bedrijven financieel te blijven ondersteunen, draagt zij mede verantwoordelijkheid voor een systeem waarin ernstig dierenleed kan en blijft voortbestaan.
Bronnen:
- Animal Rights
- Banken.nl
- World Animal Protection + persbericht
- Lees ook op AnimalsToday (2018):
.
Banken steken miljarden in dieronvriendelijke vleesproductie
©AnimalsToday.nl Mariska van Geelen
