Het gebeurt elk voorjaar opnieuw en grotendeels buiten beeld. Terwijl het gras hoog staat, liggen jonge dieren verscholen in het weiland. Reekalfjes, haasjes en jonge weidevogels drukken zich tegen de grond, vertrouwend op hun camouflage en hun instinct om stil te blijven liggen. Dat natuurlijke instinct, dat hen normaal beschermt tegen roofdieren, werkt hier juist tegen hen. Zodra de maaimachines het veld in gaan, kunnen ze geen kant meer op. Maaien kost jaarlijks grote aantallen dieren het leven.
De eerste maaitijd voor weilanden valt vrijwel precies samen met het broed- en geboorteseizoen van veel diersoorten. Jonge dieren zijn in die eerste weken nog afhankelijk van beschutting en hebben nauwelijks de mogelijkheid om te vluchten. In combinatie met moderne maaimachines, die snel en efficiënt hun werk uitvoeren, maakt dat hen bijzonder kwetsbaar. Elk jaar vinden vele duizenden dieren, waaronder jonge hazen, reeën en vogels, de dood of ze blijven zwaar gewond achter na het maaien.
Maaien en biodiversiteitsverlies
Maaibeleid en biodiversiteit krijgen steeds vaker serieuze aandacht. Gemeenten passen hun beheer aan door gefaseerd te maaien of delen van het gras langer te laten staan, zodat bloemen en insecten meer kans krijgen. Ook binnen de landbouw is er groeiende aandacht voor biodiversiteit, bijvoorbeeld door randen van weilanden minder intensief te maaien of stroken gras te laten staan. Dat zijn belangrijke stappen, en ze laten zien dat het besef groeit dat maaien invloed heeft op het leven in en rondom het gras.
Tegelijkertijd ontstaat met dat besef van samenhang tussen maaien en diversiteit een wrang contrast. Terwijl men langs de randen ruimte vrijmaakt voor biodiversiteit, wordt het grootste deel van het weiland in korte tijd wél gemaaid. Precies daar bevinden zich op dat moment de dieren die zich verschuilen in het hoge gras. De jonge dieren zijn door hun formaat en schutkleuren vrijwel onzichtbaar en hebben geen kans om te vluchten. Ze worden in één beweging overreden of versnipperd. Maaien veroorzaakt een afschuwelijke vorm van dierenleed, die zelden onderdeel is van het bredere gesprek over natuur en landbouw.
.
Diervriendelijk maaien
Dat het anders kan, is al lang bekend. Er zijn verschillende manieren om het aantal slachtoffers van maaien aanzienlijk te beperken. Zo kun je weilanden vooraf inspecteren met drones en warmtecamera’s, om zo jonge dieren op te sporen en eventueel te verplaatsen. Ook eenvoudiger maatregelen, zoals het plaatsen van linten of het aanpassen van het maaipatroon, bijvoorbeeld van binnen naar buiten, zodat dieren kunnen vluchten, maken aantoonbaar verschil. In de praktijk worden deze maatregelen nog lang niet overal toegepast. Ze vragen tijd, planning en aandacht, precies de elementen die vaak moeten wijken voor snelheid en efficiëntie.
De achtertuin als spiegel
Wie denkt dat dit probleem zich beperkt tot het platteland, hoeft niet ver te kijken om vergelijkbare situaties te zien. Robotmaaiers, die steeds vaker ’s nachts hun rondjes maken, brengen vergelijkbare risico’s met zich mee. Egels, jonge haasjes en grondbroedende vogels worden verrast door de scherpe messen van deze maaiers. Ook hier geldt: het probleem zit niet in de technologie zelf, maar in hoe en wanneer men deze gebruikt. Door overdag te maaien kun je het risico voor dieren aanzienlijk verkleinen.
.
Wallonië en Duitsland overwegen verbod robotgrasmaaier, waar blijft Nederland?
Wat men wel en niet wil zien
Een strak gemaaid weiland of een perfect onderhouden gazon ziet er overzichtelijk en verzorgd uit. Maar onder dat sfeerbeeld ligt een werkelijkheid waarin jonge dieren een gewelddadige dood sterven, iets waar nauwelijks over wordt gesproken en waarvan het besef nog vaak ontbreekt, terwijl het in veel gevallen gewoon te voorkomen is.
Bronnen:
- AD
- Fauna4life
- Melkveebedrijf.nl
- Lees ook op AnimalsToday:
.
©AnimalsToday.nl Mariska van Geelen
Slachtoffers van maaien in weiland en achtertuin
