Duitse burgemeesters roepen op tot een landelijk verbod op robotgrasmaaiers in de nacht om egels te beschermen. Het pleidooi komt in 2026 vanuit meerdere steden, waaronder Lüneburg. Aanleiding zijn onderzoeken van onder meer het Duitse Leibniz Institute en universiteiten in Oxford en Aalborg, die aantonen dat egels regelmatig ernstig gewond raken of sterven door automatische grasmaaiers. Wallonië is inmiddels overgegaan tot een verbod!
Volgens de Duitse burgemeesters is een verbod nodig omdat egels juist in de nacht actief zijn en slecht kunnen vluchten voor gevaar. Robotgrasmaaiers rijden zelfstandig rond en hun messen vormen een direct risico. Egels rollen zich bij dreiging op tot een bal, waardoor sensoren hen vaak niet herkennen. Uit experimenten blijkt dat veel robotmaaiers egels pas detecteren na contact. Claudia Kalisch, burgemeester van Lüneburg en vicevoorzitter van de Duitse Vereniging van Steden, zegt:
“Veel dieren zijn actief in tuinen, vooral in de avonduren. Ze zijn ook afhankelijk van deze groene ruimtes in de directe omgeving van woonwijken. Daarom is een landelijk verbod op nachtelijk gebruik van de grasmaaiers een logische beschermingsmaatregel.”
Wallonië gaat over tot verbod
Ook in Wallonië is men zich bewust van de risico’s van nachtelijke robotgrasmaaiers voor egels. Daar is inmiddels een verbod ingesteld op gebruik van de apparaten tussen 18 uur en 9 uur. Volgens de Waalse minister van natuur Anne-Catherine Dalcq worden er jaarlijks 7.000 egels binnengebracht bij opvangcentra voor wilde dieren. Vaak met door de maaiers aangebrachte verwondingen zoals ontvellingen van hoofd en rug. Met de nationale maatregel wil de minister ook eenheid scheppen in gemeentelijke reglementen. De voorschriften van lokale besturen verschillen tot nu toe nogal.
Egels staan onder druk in heel Europa. Deze bijzondere diersoort is sinds 2024 aangemerkt als ‘bijna bedreigd’. De populatie is in tien jaar tijd met minstens dertig procent afgenomen. Robotgrasmaaiers vormen een groeiend probleem. Uit Duits onderzoek naar 370 gevallen blijkt dat een groot deel van de egels met verwondingen het niet overleeft. Veel dieren worden pas dagen of weken na een ongeluk gevonden en moeten langdurig lijden.
Robotgrasmaaier in Nederland
Ook in Nederland hebben egels het moeilijk. In 25 jaar tijd is ongeveer 35 procent van de populatie verdwenen. Daarnaast bestaat er in Nederland nog geen verbod op robotmaaiers in de nacht. Dierenorganisaties adviseren wel om deze apparaten alleen overdag te gebruiken. Verder groeit de aandacht voor egelvriendelijke tuinen. Door tuinen met elkaar te verbinden en schuilplekken te creëren, krijgen egels meer ruimte om te leven.
Niet alleen robotmaaiers zijn gevaarlijk. Ook bladblazers en bladzuigers verstoren egels, vooral tijdens hun winterslaap. Daarnaast wordt tot één op de drie egels aangereden door verkeer. Verstedelijking en betegelde tuinen maken het steeds moeilijker om voedsel en schuilplekken te vinden.
Zoeken naar oplossingen
Onderzoekers zoeken naar manieren om egels beter te beschermen. Zo blijkt dat egels ultrasoon geluid kunnen horen, wat kansen biedt om ze te waarschuwen voor gevaar. Ook wordt gewerkt aan ‘egelvriendelijke’ robotmaaiers die dieren beter herkennen. Onderzoek in Oxford in samenwerking met opvangcentra in Denemarken suggereert dat egels kunnen leren. Als ze de eerste ontmoeting met een grasmaaier overleven zijn ze de tweede keer schuwer en rennen eerder weg. Ondanks deze bevindingen menen Duitse bestuurders dat directe maatregelen nodig zijn, zij wijzen daarbij op de verantwoordelijkheid van fabrikanten.
Kleine ingrepen, merkbaar verschil
Het contrast is duidelijk: waar bewoners in Nederland actief egelroutes aanleggen om egels te helpen, vormen robotgrasmaaiers tegelijk een extra risico. Een eenvoudige maatregel, zoals het uitschakelen van robotmaaiers in de nacht, kan bijdragen aan een veiligere leefomgeving. In combinatie met initiatieven zoals egelroutes laat dit zien dat relatief kleine aanpassingen een positief effect kunnen hebben op het behoud van egels — en daarmee op hun toekomst in onze directe leefomgeving.
Bronnen:
- The Guardian
- Vroege Vogels BNNVARA
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Savannah Drenth
