Dierenhulpverlening in Nederland is aan allerlei regels gebonden, die onder meer de zorgplicht voor gewonde invasieve exoten tegenwerkt. Zo mag je een aangereden nijlgans wel verzorgen, maar daarna niet terugplaatsen. De gewraakte keuze is dan om een gezond dier levenslang gevangen te houden, of te doden als die opvang onmogelijk is. Stichting DierenLot financiert veel dierenambulances en is daarom blij als regels en praktijk naast elkaar worden gelegd.
De aanbevelingen staan in het nieuwe advies van de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA) over invasieve exoten ‘Wasberen op de weg’. Het advies maakt pijnlijk duidelijk waar dierenambulances, wildopvangcentra, dierenartsen en vrijwilligers tegenaan lopen. Zij helpen dieren in nood, maar bij sommige soorten botsen dierenwelzijn, zorgplicht en Europese wetgeving. Daardoor komt de dierenhulpverlening voor een moeilijke keuze te staan: een gezond dier doden, het dier levenslang opvangen of vastlopen in regels die in de praktijk niet goed werken. Stichting DierenLot schrijft:
“Het rapport van de Raad voor Dieraangelegenheden sluit sterk aan bij de zorgen die DierenLot al langer uit. De raad stelt dat het doden van dieren nooit vanzelfsprekend mag zijn. Ook bij invasieve exoten moet het welzijn van individuele dieren zichtbaar worden meegewogen. Dat is precies het punt dat dierenhulpverleners al langer maken. Het gaat niet alleen om beleid op papier, maar ook om de mensen en dieren die dagelijks met de gevolgen te maken krijgen.”
.
‘Fitness check’ Europese regels
De RDA adviseert om deze kwestie mee te nemen in een ‘fitness check’ van de Europese Exotenverordening. Dat is een toets of Europese regels nog goed werken, uitvoerbaar zijn en passen bij de praktijk. De huidige praktijk laat zien dat regels soms botsen met dierenwelzijn, uitvoerbaarheid en maatschappelijke verwachtingen. Een zorgvuldige herbeoordeling kan helpen om te komen tot beleid dat beter werkt, aldus DierenLot. Daniëlla van Gennep van Stichting DierenLot:
“Dierenhulpverleners staan dag en nacht klaar voor dieren in nood. Zij moeten niet de rekening krijgen van beleid dat in de praktijk niet goed uitvoerbaar is. Wij zijn blij dat de Raad voor Dieraangelegenheden deze zorgen serieus neemt en oproept tot een zorgvuldige afweging waarin dierenwelzijn echt wordt meegenomen.”
.
Lastige positie dierenhulpverlening
DierenLot is onderdeel van de Spreekbuis Wildopvang en Dierenambulances. Dierenhulpverleners willen dieren in nood helpen, ongeacht soort of herkomst. Maar bij soorten als de nijlgans en de lettersierschildpad lopen zij tegen wetgeving aan die moeilijk uitvoerbaar is. Het rapport erkent de spanning tussen de hulpplicht voor dieren in nood en de regels rond invasieve exoten. Dit is ook moeilijk uit te leggen. Burgers brengen gewonde of zieke dieren naar dierenambulances en opvangcentra, in de verwachting dat deze dieren geholpen worden. Maar bij bepaalde soorten mag een dier na herstel niet zomaar terug naar de natuur. Dit leidt tot grote morele en praktische problemen.
Gezonde dieren doden is voor veel dierenartsen, medewerkers en vrijwilligers niet te verenigen met hun taak en motivatie. Permanente opvang is vaak niet haalbaar. Zeker niet voor soorten die veel ruimte nodig hebben of moeilijk in gevangenschap te houden zijn. Hierdoor komen opvangcentra en dierenambulances klem te zitten tussen wet en wens. Ook Karen Soeters van House of Animals herkent het probleem dat bepaalde diersoorten het recht op een normaal leven ontnomen wordt en welke gewetensbezwaren dat oplevert:
“We zijn het tegengekomen in ons onderzoekswerk, dat er een verordening was waardoor een diersoort in de praktijk niet meer onder de zorgplicht viel en standaard afgemaakt werd. Heel veel betrokkenen maakten aan ons duidelijk dat ze daarmee niet konden leven. Alle dieren in nood moeten individueel beoordeeld worden, niet per soort. Je mag je medewerkers zo’n dilemma niet opleggen. We moeten voorkomen dat wetten, regels en praktische uitvoering te ver uiteenlopen.”
Bij een halsbandparkiet – als schoolvoorbeeld van een invasieve exoot – mag je wel een gehavende vleugel verzorgen, maar het dier daarna niet meer vrijlaten in de stad. Karen Soeters:
“In de wandelgangen hoor je dan dat een halsbandparkiet vaak niet de zorg krijgt waar een gewond dier recht op heeft. Oftewel rust zacht…”
.
Praktische en diervriendelijke oplossingen nodig
Dierenhulpverleners hebben oplossingen nodig die dieren helpen en die in de praktijk werken. Voor de nijlgans betekent dit dat gekeken moet worden naar een werkbare aanpak voor herstelde dieren, zeker wanneer het om kleine aantallen gaat ten opzichte van de totale populatie. Voor lettersierschildpadden is duurzame opvang nodig, samen met betere handhaving op illegale handel en het dumpen van dieren.
Bron:
- Persbericht DierenLot
- Lees ook op AnimalsToday (2018):
.
©AnimalsToday.nl
