Het uiterst besmettelijke vogelgriepvirus grijpt wereldwijd nog steeds om zich heen. Sinds de verspreiding vanuit Azië in 2021 is het virus in steeds meer vogelsoorten en landen vastgesteld. Recent heeft het virus ook Australië en Nieuw-Zeeland bereikt. Men hoopt met vaccinatie de verspreiding van het virus tegen te gaan, maar ook het aanpakken van de intensieve veehouderij is daarin een cruciale factor.
De vogelgriep heeft inmiddels vrijwel alle delen van de wereld bereikt. Begin dit jaar werd de eerste besmetting met hoogpathogene vogelgriep (H5N1) in Australië vastgesteld. Op 15 juli werd ook in Nieuw-Zeeland de eerste besmette wilde vogel vastgesteld: een bruine jager. Twee dagen later werd daarnaast een kāhu (moerasbuizerd) positief getest in het land. Daarnaast wordt vogelgriep niet langer alleen bij vogels aangetroffen. Ook andere diersoorten, zoals koeien, zijn inmiddels besmet geraakt.
Het virus grijpt razendsnel om zich heen
Vogelgriep is enorm besmettelijk en verspreidt zich gemakkelijk. Vooral trekvogels spelen een belangrijke rol bij de verspreiding van het virus van land naar land. Een vogel hoeft slechts in contact te komen met de uitwerpselen van een besmet dier om zelf het dodelijke H5N1-virus op te lopen. Om verdere verspreiding te voorkomen worden in Nederland dieren in de veehouderij preventief gedood. Volgens de updates van Wageningen University & Research (WUR) gaat het dit jaar al om bijna 700.000 dieren.
Intensieve veehouderij zorgt voor verspreiding en mutaties
Door het houden van grote aantallen vogels op een kleine oppervlakte, zoals in de intensieve veehouderij, kan het virus zich bovendien razendsnel verspreiden. Tegelijkertijd neemt de kans op mutaties toe. Inmiddels hebben we te maken met een hoogpathogene variant, die bij vogels ernstige ziekteverschijnselen veroorzaakt, met een dodelijke afloop.
Vogelgriep: nog maar net 2026 en al bijna een half miljoen dieren gedood
Wetenschapper Robert de Vries van Universiteit Utrecht onderzoekt verschillende varianten van vogelgriep. Hij stelt:
“De uitbraken zijn een gevolg van onze omgang met dieren en de natuur. Als we zo doorgaan met intensieve veehouderij, dan blijven we zelf dit soort uitbraken introduceren.”
Nieuw-Zeeland vaccineert
De eerste besmetting in Nieuw-Zeeland zorgt voor grote zorgen. Het land staat bekend om zijn unieke inheemse vogelsoorten, waaronder de kiwi. Er bestaat daarom grote vrees dat het virus ernstige gevolgen kan hebben voor het voortbestaan van deze kwetsbare soorten.
Toch heeft Nieuw-Zeeland zich al voorbereid op de komst van de snel om zich heen grijpende vogelgriep. Het Department of Conservation (DOC) is begonnen met het vaccineren van de meest bedreigde vogelsoorten. De Nieuw-Zeelandse minister van Natuurbehoud, Tama Potaka, laat weten over de voortgang van het vaccinatieprogramma:
“Tot nu toe hebben 67 vogels van zes verschillende soorten of populaties hun eerste vaccinatie gekregen. De komende weken zullen er nog meer vaccinaties en boosterprikken volgen.”
DOC wil de komende periode nog ongeveer 300 vogels vaccineren. Daarbij ligt de focus op soorten als de kākāpō, takahē, tūturuatu (strandplevier), kakī (zwarte steltkluut) en de kākāriki karaka (oranjevoorhoofdkakariki).
Ook in Nederland wordt gekeken naar de mogelijkheden van vaccinatie. Momenteel loopt een pilot waarbij kuikens worden gevaccineerd. Het onderzoek duurt naar verwachting tot begin 2027.
Pak de oorzaak van vogelgriep aan
Toch is vaccineren alleen geen oplossing. Het aanpakken van de intensieve veehouderij blijft een belangrijke stap om de verspreiding van vogelgriep en toekomstige virusuitbraken te beperken. Een duurzamer systeem kan niet alleen miljoenen dieren veel leed besparen, maar verkleint ook de kans dat nieuwe varianten ontstaan en zich wereldwijd verspreiden. Wetenschappers waarschuwen al langer dat de intensieve veehouderij een reëel risico vormt voor het ontstaan van een toekomstige pandemie.
Bronnen:
- The Guardian
- Stuff
- Universiteit Utrecht
- CIWF
- Lees ook op Animals Today:
Vogelgriep verspreidt verder: Australische ezelspinguïn positief getest
©AnimalsToday.nl Imane Vossen
Vogelgriep blijft wereldwijd om zich heen grijpen
