De vakantie staat weer voor de deur en net als elk jaar reizen honderdduizenden Nederlanders naar Griekenland, om mee te gaan met de vele georganiseerde attracties die het land biedt. Maar sommige attracties gaan gepaard met ernstig dierenleed en uitbuiting. We belichten vijf attracties die je beter kunt vermijden, met een reactie van Irini Molfessi van de Hellenic Animal Welfare Federation.
Griekenland heeft de laatste jaren de dierenwelzijnswetgeving fors aangescherpt. Begin juni 2026 kreeg een man in Thessaloniki nog een boete van €270.000 voor het achterlaten van negen kittens, €30.000 per dier.
Attracties met dierenleed
Zulke torenhoge boetes voor individuen laten zien hoe streng de wet op papier is. Maar diezelfde overheid kijkt weg bij het grote structurele dierenleed. Naar schatting 3 tot 4 miljoen honden en katten leven op straat, georganiseerd toezicht op hun welzijn ontbreekt vrijwel volledig, en attracties waarbij dieren op grote schaal worden uitgebuit, worden door grote touroperators zoals Transavia gewoon gepromoot, zonder dat zij reageren op klachten hierover van ons. De wet is streng, maar het systeem erachter is een chaos.
#GNvdD: Griekenland maakt van dierenmishandeling een misdrijf
1. Ezelritten op Santorini
De meest beruchte. Vanuit de oude haven rijden toeristen op ezels en muildieren de 588 treden steile Karavolades-trap omhoog naar het dorp van Fira. De dieren doen dit dag-in-dag-uit onder de brandende zon, vele (zelfde) rondes per dag, met toeristen die soms ver boven het maximaal toegestane gewicht van 100 kilo hebben. Naast problemen aan hun rug of benen door deze zware last, lopen ze vaak snijwonden op door slecht passend tuig.
Al jaren voeren organisaties als The Donkey Sanctuary, PETA en Animal Action Greece campagne om deze praktijk te stoppen. Er gelden inmiddels regels, zoals een gewichtslimiet en, sinds 2025, extra schaduw en water bij de haven. Toch blijkt uit recent ooggetuigenonderzoek van PETA dat de ezels dagelijks alsnog urenlang zonder water in de brandende zon moeten werken. De regels bestaan dus, maar de handhaving hapert.
Werkende ezels in Griekenland weer toegestaan bij extreme hitte
Irini Molfessi van de Hellenic Animal Welfare Federation:
“Verboden zoals dat op overgewicht van toeristen op Santorini, of het verbod op het gebruik van paard en wagen bij extreme hitte, zijn in feite rookgordijnen. Ze verhullen het feit dat Griekenland nooit een echt wettelijk kader heeft gecreëerd om het gebruik van werkende ezels en paarden te reguleren. Aan de ene kant zien we dat lokale politie en havenautoriteiten niet bereid zijn om zelfs de meest basale beschermende maatregelen te handhaven, uit angst om in botsing te komen met lokale ondernemers. Aan de andere kant weigert de centrale overheid stelselmatig om een landelijke wet voor werkdieren aan te nemen.”
2. Zwemmende varkens op Atokos
Het eilandje Atokos, bij Ithaka, trok lange tijd vooral rustzoekende zeilers aan. Sinds een paar jaar zijn er wilde hybride varkens uitgezet die zo gewend zijn geraakt aan toeristen dat ze naar hen toe zwemmen voor voedsel. De baai is daardoor uitgegroeid tot een virale socialmediabestemming, met honderden bezoekers tegelijk tot gevolg.
Adequaat toezicht ontbreekt. In 2025 stelde de havenautoriteit van Ithaka nog een jaarlijks verbod in rond Atokos, maar de burgemeester vocht dit aan en kreeg zijn zin: een verbod geldt nu alleen nog voor het aanmeren van dagexcursieboten. Recente dronebeelden tonen aan dat deze boten alsnog ongehinderd op het strand aanmeren. Irini Molfessi:
“De situatie op Atokos is onacceptabel: het is een schaamteloze vertoning van minachting voor dieren, milieu en wet. De varkens worden met voedsel gelokt, ze springen op de boten, zwemmen achter mensen aan en eten letterlijk alle afval dat wordt aangeboden, van chips tot plasticfolie of aluminiumfolie. Ze wedijveren met elkaar en vertonen steeds opdringeriger, soms agressief gedrag, vooral wanneer mensen zich bemoeien met pasgeboren biggetjes door ze bijvoorbeeld in de lucht te tillen. Ze leven in een constante staat van competitie en stress, ze hebben gezondheidsproblemen door het afval dat ze binnenkrijgen en een voortdurende verstoring van hun natuurlijke gedrag. Toeristen zien het contact met wilde dieren als leuk en avontuurlijk, maar deze interactie brengt risico’s met zich mee voor iedereen: verwondingen, beten, infecties, plus risico op ziekteoverdracht van dier op mens, van mens op dier en van dier op dier, dus ook op andere diersoorten. Tot slot is er het risico dat deze varkenspopulatie een ziektereservoir wordt, en ook de kans dat deze varkens worden gebruikt in de illegale vleeshandel.
Het gebied is een beschermde habitat van zeer hoge waarde. Autoriteiten hebben de plicht om direct in te grijpen, zowel voor de bescherming van het mariene milieu als voor het welzijn van de varkens. Ofwel zijn deze varkens een wilde soort die niet in contact met mensen zou moeten komen, ofwel zijn het huisdieren die passend voer, huisvesting en diergeneeskundige zorg zouden moeten krijgen.”
Het leed van Griekse strandvarkens als toeristische attractie
3. Paard en wagenritten op Hydra en Rhodos
Op Hydra zijn geen auto’s toegestaan, waardoor paarden en ezels het enige transportmiddel zijn voor bewoners én toeristen. Wat romantisch klinkt, heeft een keerzijde: de dieren werken lange dagen op ongeplaveide en soms gladde wegen, in volle zomerhitte, zonder voldoende rustpauzes.
Op Rhodos en Corfu rijden vele koetsen met toeristen door de drukke straten. In de zomermaanden lopen de temperaturen op tot ver boven de 35 graden. Dieren kunnen hun lichaamstemperatuur niet reguleren zoals mensen dat kunnen. Uitputting, kreupelheid en hittestress zijn bekende gevolgen. Irini Molfessi:
“Het beeld van paarden die op straat in elkaar zakken en sterven aan hitteberoerte is in Griekenland helaas niet ongewoon. We hebben nooit een veroordeling gezien voor dierenmishandeling in gevallen waarin een werkend paard of ezel is overleden. Zoals hierboven al genoemd met de ezels op Santorini, zijn lokale autoriteiten niet bereid om in botsing te komen met lokale ondernemers, laat staan hen te vervolgen. Dus moeten burgers zelf ingrijpen. Twee jaar geleden, op het eiland Spetses, dat veel paard en wagenritten kent, zakte een paard in elkaar door de extreme hitte. Dit paard werd gered doordat toeristen meteen ingrepen: ze dekten het dier af met natte handdoeken en belden de nieuwe dierenarts op het eiland. Het uitgedroogde dier kreeg een infuus. De koetsier wilde het paard overigens weer aan het werk zetten. Uiteindelijk stemde hij ermee in het paard de rest van de dag te laten rusten, nadat hij daarvoor betaald kreeg. Wat ik hiermee wil zeggen: het paard zou zonder twijfel zijn gestorven zonder het ingrijpen van omstanders en de dierenarts, en zonder hun aandringen dat het dier moest rusten. Geen enkele autoriteit heeft ooit ingegrepen. Burgers hebben kracht en moeten leren die te tonen.”
4. Zeeschildpadden op Zakynthos
Zakynthos herbergt een van de belangrijkste neststranden van de beschermde Caretta caretta zeeschildpad in de Middellandse Zee. Tegelijk is het eiland een van de drukste toeristische bestemmingen van Griekenland. Bootexcursies varen tot vlakbij of boven de dieren en toeristen zwemmen tussen de schildpadden in de baai. ‘s Avonds verstoren kunstlicht en muziek het oriëntatiegedrag van pasgeboren schildpadden, die richting het licht kruipen in plaats van richting zee.
Het Griekse ministerie heeft beschermde zones ingesteld en een verbod op nachtelijk strandbezoek bij bepaalde nesten, gehandhaafd door beschermingsorganisatie Archelon. Maar in het hoogseizoen zijn die zones nauwelijks gehandhaafd, en het aantal nesten in de baai van Laganas loopt de laatste jaren gestaag terug. Irini Molfessi:
“Helaas heeft de huidige Griekse regering gekozen voor wat je alleen kunt omschrijven als ‘bouwen en toerisme ontwikkelen tegen elke prijs’: gigantische kustbouwprojecten om massatoerisme te faciliteren, plus vervuilende activiteiten en industrieën in het hart van Griekenlands kwetsbaarste habitats. Geen van onze beschermde soorten, of het nu Caretta caretta zeeschildpadden zijn, dolfijnen of monniksrobben, om alleen mariene soorten te noemen, kan als veilig worden beschouwd. We zien een angstwekkende afname van hun bescherming in naam van economische ontwikkeling, met zogeheten Strategische Ontwikkelingsplannen die voorrang krijgen boven bestaande bescherming van wilde dieren en habitats. Dus de populaties staan onder druk, ondanks al het werk dat door ngo’s is verzet.”
Covid biedt tijdelijk ruimte aan zeeschildpadden op Zakynthos
5. Boottochten met “dolfijnengarantie”
Op boekingsplatforms worden Griekse excursies aangeboden waarbij contact met dolfijnen centraal staat. Zo biedt Amvrakikos Cruises vanuit Preveza een dagelijkse tour in de Amvrakikos Golf met als highlight “dolfijnengarantie” en “spelen en foto’s nemen met dolfijnen”.
Dolfijnen zijn beschermd onder de EU habitatrichtlijn, die verstoring van de dieren verbiedt. Om de beloofde zichtgarantie waar te maken, moeten boten de dieren echter juist actief opzoeken en er zo dicht mogelijk bij blijven. Het Ionian Dolphin Project waarschuwt al langer voor de gevolgen hiervan.
Hoe wringend die botsing tussen natuur en toerisme kan zijn, bleek in mei 2026 in diezelfde Amvrakikos Golf. Een rouwende dolfijnmoeder bleef daar dagenlang bij haar overleden kalf, ze hield het dier bij zich en vertoonde intens beschermend gedrag, wat onderzoekers als mogelijk de eerste gedocumenteerde rouwreactie van een walvisachtige in Griekenland beschouwen. Onderzoekscentrum ARION zag zich genoodzaakt om met spoed op te roepen tot afstand: bewoners, vissers, toeristen en booteigenaren moesten uit de buurt blijven, omdat nadering van het kwetsbare dier ernstige stress kan veroorzaken en juridische gevolgen kan hebben. Dat zo’n verbod nodig was, precies in het gebied waar dagelijks tochten voor “gegarandeerd” dolfijncontact vertrekken, laat zien hoe moeilijk natuurbescherming en toerisme hier samengaan. Irini Molfessi:
“In werkelijkheid kunnen we niet vertrouwen op Griekse autoriteiten om deze activiteiten te monitoren, die zo schadelijk zijn voor dolfijnen en andere soorten. Zelfs als ze toegewijd zouden zijn, en mogelijk zijn sommigen dat ook, zijn ze ernstig onderbemand. Bovendien staan lokale autoriteiten vaak onder druk van lokale of nationale politici om deze activiteiten door de vingers te zien, hoe schadelijk ze ook zijn voor dieren. De wilde varkens op Atokos zijn daar een kenmerkend voorbeeld van: de havenautoriteit trad in 2025 nog daadkrachtig op door boten uit de baai te weren, om dat een maand later onder druk van de burgemeester weer te moeten intrekken.”
Wel dieren zien, geen uitbuiting
In plaats van deze attracties zijn er overal in Griekenland lokale organisaties die gewonde, zieke en moederloze dieren opvangen, het hele jaar door, ook als de toeristen zijn vertrokken. Een bezoek of donatie aan zo’n opvang is een zinvoller alternatief voor de bovengenoemde. Op vrijwel elke bestemming is wel zo’n lokale dierenwelzijnsorganisatie of dierenopvang te vinden.
Bronnen:
- Tovima.com
- PETA Nederland
- ARION
- Keep Talking Greece
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Liesbeth Riekwel – regioredacteur Griekenland
