Een exponentiële uitbraak van een kattendodende schimmel die pijnlijke blaren en zweren bij katten veroorzaakt, en – indien onbehandeld – zelfs tot sterfte leidt, verspreidt zich razendsnel vanuit Brazilië over Zuid-Amerika. Zo is gebleken uit recentelijk onderzoek.
Sporotrichose is een ziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel Sporothrix brasiliensis. Het gaat hierbij om een seksueel overdraagbare huidinfectie die steeds resistenter wordt tegen medicijnen. Tot op heden werd deze alleen bij katten aangetroffen, maar nu hebben onderzoekers voor het eest de schimmel in de inwendige organen van wilde dieren gevonden. Hierbij gaat het om zoogdieren, vogels en reptielen, die op Braziliaanse wegen door voertuigen waren doodgereden.
Kattendodende schimmel
Mycoloog Shawn Lockhart van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) in de Verenigde Staten legt uit dat de schimmelziekte voor etterende huidzweren zorgt en op mensen kan worden overdragen.
Sinds de opkomst van de Sporothrix brasiliensis in Brazilië in de jaren negentig zijn duizenden katten geïnfecteerd, vaak met fatale gevolgen. Daarnaast zijn er minstens 200 honden en meer dan 11.000 mensen geïnfecteerd in Zuid-Amerika. Maar lang niet alle gevallen zijn geregistreerd. Shawn Lockhart:
“Wat we nu zien, is een enorme, aanhoudende uitbraak van Sporothrix brasiliensis in Brazilië.”
Sporothrix brasiliensis is spreading worldwide, posing a epizootic risk to cats and zoonotic risk to humans. 🧪 #vetmed
www.sciencenews.org/article/dead…— Zoognosis with Joy! (@zoognosisjoy.bsky.social) 18 juni 2026 om 01:10
Symptomen
Katten die lijden aan sporotrichose ontwikkelen huidzweren, knobbeltjes en gezwollen lymfeklieren. Zonder behandeling met antischimmelmedicijnen, kan de schimmel een luchtwegaandoening veroorzaken en zich door het hele lichaam verspreiden. Bij mensen veroorzaakt het pijnlijke huidzweren en zonder behandeling kan de ziekte zelfs dodelijk zijn voor mensen met een verzwakt immuunsysteem.
Maar de symptomen niet altijd meteen zichtbaar zijn. Zo meldden de gezondheidsautoriteiten in 2022 dat twee leden van een gezin dat van Brazilië naar het Verenigd Koninkrijk was verhuisd, pas drie jaar na de verhuizing ziek bleken. Een van de twee katten van het gezin bleek besmet te zijn met de Sporothrix brasiliensis. Ook de dierenarts die de kat behandelde, raakte besmet. Shawn Lockhart:
“Zonder behandeling is het 100 procent dodelijk, en zelfs met behandeling is het sterftecijfer nog steeds vrij hoog.”
Recentelijk onderzoek
Wetenschappers verzamelden dierlijke kadavers enkele uren nadat de dieren waren aangereden op snelwegen in de Braziliaanse staat Paraná, grenzend aan het Atlantisch regenwoud en natuurgebieden van de regio Campos Gerais en landelijke gebieden. Bij deze studie van de McGill University in Canada werd er DNA van de schimmel in de inwendige weefsels, voornamelijk in de lever en in het hart, van zoogdieren, vogels en reptielen gedetecteerd. Dat wijst erop dat de schimmel in het lichaam circuleert en suggereert bovendien dat veel dieren de microbe kunnen dragen zonder zelf ziek te worden.
In totaal analyseerden de onderzoekers 178 weefselmonsters van het hart, de lever, de longen en de blaas van 81 dieren, waaronder 39 zoogdieren, 36 vogels en zes reptielen. Het onderzoeksteam:
“We breiden dit vastgestelde spectrum uit d0or Sporothrix-DNA te detecteren in taxonomische groepen die voorheen niet werden herkend, zoals reptielen, met name de valse koraalslang, diverse inheemse wilde vogels, waaronder de picui-grondduif, de tataupa-tinamoe, de groene specht, de eekhoornkoekoek en de gevlekte toekan; en zoogdieren die als potentiële bruggen voor viscerale infectie kunnen fungeren, waaronder de zuidelijke tijgerkat, de Europese haas, de witwangbuidelrat en de agoeti.”
Volgens de wetenschappers heeft de schimmel bijzondere eigenschappen die ervoor kunnen zorgen dat hij nieuwe gebieden kan veroveren en nieuwe gastheren zoekt. Daarom zetten de onderzoekers de bestaande opvattingen ter discussie dat veel schimmels moeite hebben om gastheren met een hoge lichaamstemperatuur te infecteren, waaronder vogels en mensen. Volgens Steffanie Skau Amadei, een van de auteurs van de studie van McGill University in Canada, is deze stelling onjuist. Amadei:
“Er heerst een algemene opvatting dat vogels beschermd zijn tegen pathogene schimmels, simpelweg omdat ze een hoge lichaamstemperatuur hebben, tot wel 42°C, waardoor het voor schimmels onmogelijk zou zijn om te overleven. Maar uit onze studie bleek echter dat pathogene soorten wel degelijk hoge lichaamstemperaturen verdragen.”
Verspreiding schimmel gevreesd
De schimmel heeft zich vanuit Brazilië verspreid naar katten, honden en mensen in Paraguay, Chili, Argentinië en recentelijk ook naar Uruguay. Volgens Lockhart is het slechts een kwestie van tijd voordat de schimmel zich naar gebieden buiten Zuid-Amerika zal verspreiden. De verspreiding naar dichtbevolkte wereldsteden waar veel loslopende katten leven, vergt dan ook grote zorgen. Shawn Lockhart:
“Er is maar één reiziger nodig die zijn kat meenemt en de schimmel kan overal opduiken.”
Bronnen:
©AnimalsToday.nl Jennie Cools – regioredacteur Latijns-Amerika
