Tussen pakweg 19.15 en 21 uur is er vandaag in Nederland en elders in Europa een zonsverduistering te zien. Mensen trekken massaal naar de plaatsen waar de eclips volledig is, zoals in Spanje. Maar naast mensen verandert het gedrag van dieren ook, zo bleek onder meer uit een grootschalig onderzoek naar vogelgedrag tijdens de zonsverduistering van 2024 in Noord-Amerika.
Onderzoekers ontdekten dankzij opnames en observaties van het publiek dat 29 van de 52 vogelsoorten tijdens de zonsverduistering veranderingen vertoonden in hun gebruikelijke zang- en gedragspatronen. Sommige vogels die normaal gesproken tijdens het ‘ochtendkoor’ zingen, barstten tijdens de eclips in zang uit. Andere vogels vielen juist volledig stil, om pas na de verduistering te gaan zingen, alsof er een nieuwe dag aanbrak. Voor uilen is de plotselinge ‘nacht’ reden om actief te worden, want zij zijn nachtdieren.
Angstig gedrag
Een observatiestudie uit 2017 van dieren in gevangenschap in de Riverbanks Zoo and Garden in Columbia, South Carolina (VS) concludeerde dat slechts 2,5 minuut volledige zonsverduistering al genoeg was om ongewoon en angstig gedrag bij de dieren te veroorzaken. Op het hoogtepunt van de zonsverduistering stormde het mannetje van een gorillagroep op het glas af van het verblijf. De giraffen vormden dichte groepjes bij de ingang van hun avondstal en stonden daar te ‘wiegen’. Ook olifanten begaven zich direct naar de nachtverblijven, die net als bijen en andere insecten reageerden alsof het plotseling nacht was. Maar de vier Galápagosschildpadden in de dierentuin werden juist actiever, bewogen sneller en verspreidden zich tijdens de eclips in verschillende richtingen.
.
.
Na de zonsverduistering bleven een giraffe en een vrouwelijke baviaan nog een uur lang onwennig rondlopen. De oude Galápagos-schildpadden keken allemaal naar de hemel, aldus de observatiestudie.
Zonsverduistering voorbode slechte tijden
Het is niet moeilijk voor te stellen dat een zonsverduistering ooit werd gezien als een voorbode van slechte tijden. Het is een uiterst spectaculair fenomeen, waarvan we nu weten wat het veroorzaakt: de maan schuift tussen de aarde en de zon en neemt zo het zicht op de zon weg. In korte tijd wordt het donker en de temperatuur daalt snel.
Bij huisdieren zijn reacties op licht en donker buiten minder ontwikkeld dan bij wilde dieren. Onze huisgenoten zijn gewend aan kunstlicht, wat doorlopend aan en weer uitgaat. Stress bij honden en katten tijdens een zonsverduistering zou vooral komen door het afwijkende gedrag van de eigenaar. Honden en katten zouden vaker onrustig heen en weer lopen tijdens de zonsverduistering, ze janken meer of willen zich verstoppen. Het gedrag lijkt op de stress veroorzaakt door vuurwerk, aldus sommige deskundigen. Het is daarom verstandig om bijvoorbeeld je hond binnen te laten wanneer de zonsverduistering plaatsvindt en je buiten gaat kijken. De plotselinge veranderingen, plus je eigen afwijkende gedrag, kunnen het dier onzeker maken. Het is aan ons mensen om huisdieren tijdens de eclips een veilig gevoel te geven.
LET OP: Kijk nooit zonder een eclipsbril naar de zonsverduistering!
Bronnen:
- ABC News/YouTube
- Euronews
- The Irish Times
- VRT NWS
- Lees ook op AnimalsToday:
.
©AnimalsToday.nl BVR
Dieren reageren heel verschillend op een zonsverduistering
