Hoe vaak hoor je dat een wolf hier niet thuishoort, als ware het een exoot? Het rustige leventje in Nederland is verstoord door een dier dat we niet kennen, dat niet te stoppen lijkt en ook nog eens als groot roofdier in de boeken staat. En nou frustreert hij ook nog het natuurbeheer.
De komst van een wolf heeft veel overeenkomsten met de komst van een exoot. De gebruikelijke gang van zaken in de natuur wordt zogezegd op de schop genomen en de tolerantie voor de nieuweling is nul.
Exoten wreed bestreden
Exoten zoals een muskusrat horen hier niet thuis, want ze komen niet voor in de geschiedenis van de Nederlandse natuur. Het is niet duidelijk waarom ze voor de Nederlandse natuur slecht zouden zijn. Maar ze horen hier niet. Punt. Massaal en wreed worden muskusratten bestreden.
Niemand heeft het over de mogelijke positieve waardes van een muskusrat voor de natuur. Als je zou weten dat een muskusrat, net als een bever, een centrale functie heeft in de Amerikaanse biodiversiteit van de oevers, dan zou je positiever over het dier kunnen gaan denken.
Vluchten kan niet meer
De wolf figureert wél in de geschiedenis van de Nederlandse natuur, maar dat is lang geleden. Rond 1869 was het dier hier volledig uitgeroeid. Het belang van die wolf was toen, en nu nog, dat de natuur dynamisch wordt: prooidieren als grote grazers verhuizen om wolven te mijden. Paarden en runderen grazen elders verder, stoppen daar de verbossing en ontwikkelen er nieuwe open velden met bloem- insect- en vogelrijke natuur. Maar wie heeft het over deze unieke toegevoegde waarde van een wolf?
Het eerder genoemde bericht van RTV Drenthe rept met geen woord over de essentie van migratie van grazers. Alleen over negatieve zaken vanwege het welzijn van de hoefdieren en het probleem dat Staatsbosbeheer het huidige natuurbeheer niet kan voortzetten. Beheer dat grof gezegd een soort wildetuin-tuinieren is met dieren binnen een afgerasterd terrein. De wereld op zijn kop! De wolf is niet de exoot die de ‘normale’ gang van zaken frustreert; de natuur in Nederland is in hoge mate mensgestuurd en kunstmatig, waardoor er ethische problemen ontstaan en de wolf de zondebok lijkt.
Geen exoot
Voor een functionerende, zelfregulerende, dynamische en biodiverse natuur, staat de mogelijkheid om te kunnen migreren centraal. En daar is een wolf cruciaal bij. Oftewel: de wolf is niet gelijk een exoot, maar een ware ambassadeur voor de koppeling van natuurgebieden. De wolf is zelfs op precies het juiste moment hiernaartoe gekomen, omdat het plan van de ecologische hoofdstructuur, met koppelingen van natuurgebieden via groene corridors, een zachte dood lijkt te sterven.
Niet alleen hierom is het merkwaardig dat het artikel, of Staatsbosbeheer in dit artikel, dit centrale thema niet noemt. Het is ook een merkwaardige omissie in de discussie over het welzijn van de grote grazers. Want ‘prooidieren’ als runderen en paarden verhuizen om predatie het hoofd te bieden en zo te overleven. Ze wijken uit het territorium van het roofdier, uit het gebied waar de stressvolle ervaring van een aanval door een roofdier heeft plaatsgevonden. Dat kan een tocht van tientallen kilometers inhouden. Wanneer ze door ons beperkt worden in dat natuurlijke gedrag, dan raken ze in chronische stress.
Paarden en koeien hebben een uitstekende geur- en hoorzin. Deze dieren zullen wolven dan ook continu opmerken, maar zijn binnen de omheining niet bij machte om het gevaar te ontwijken. Met andere woorden: ook vanuit het welzijn van de dieren gedacht, moet het gebied ontsloten worden naar andere terreinen. Dierenwelzijn en natuurontwikkeling gaan dan hand in hand.
Dynamiek in de natuur
Ik ben allergisch geworden voor dogmatisch conservatisme over ‘de grote boze wolf’. Net als de nodige exoten dragen wolven op nieuwe wijze bij aan biodiversiteit en dynamiek in de natuur. Ik heb een beeld van schuwe wolven, die afgeleerd hebben schapen te doden omdat er genoeg wilde dieren te vangen zijn. Wolven die zich vrij kunnen verplaatsen vanuit een natuurgebied in bijvoorbeeld de Ardennen. Via de groene corridors lopen ze naar Limburg, het oosten van Brabant, of door naar de Veluwe en de Oostvaardersplassen. Dan naar het Fries-Drentse Wold en het Lauwersmeergebied. Met de nodige vluchtende grazers onderweg. Kan gewoon.
.
Diederik van Liere – Institute for Coexistence with Wildlife
Bron:
- RTV Drenthe
- Lees ook op AnimalsToday:
.
©AnimalsToday.nl Dierderik van Liere
Diederik van Liere: De wolf is gelijk een exoot voor natuurbeheer
