60.000 pinguïns dood door verdwijnen sardines

Meer dan 60.000 pinguïns zijn voor de kust van Zuid-Afrika gestorven in minder dan tien jaar door een sterke afname van de sardinepopulaties, concluderen onderzoekers. Die afname komt door de klimaatcrisis en overbevissing.

Meer dan 95 procent van de Afrikaanse pinguïns in twee van de belangrijkste broedkolonies, op Dassen Island en Robben Island, is tussen 2004 en 2012 gestorven. Onderzoekers geloven dat deze massale sterfte komt door honger doordat er te weinig sardines waren. De resultaten van dit onderzoek staan niet op zichzelf, de totale populatie van de Afrikaanse pinguïn is in 30 jaar tijd met bijna 80 procent afgenomen. Sinds 2024 geldt het dier dan ook als ernstig bedreigd, met minder dan 10.000 broedparen.

Vetmesten

Afrikaanse pinguïns ruien elk jaar en vervangen hun veren zodat die geïsoleerd en waterdicht blijven. Dit proces duurt ongeveer 21 dagen. Die periode moeten de dieren aan land blijven, waar geen voedselbronnen zijn. Het is daarom van levensbelang dat de dieren van tevoren goed vetmesten, zodat ze deze vastenperiode overleven. Maar, zo legt Richard Sherley, ecoloog bij de Universiteit van Exeter uit:

“Als er te weinig voedsel te vinden is vóór of direct na de rui, hebben ze onvoldoende reserves om de vastenperiode te overleven.”

Hoewel de dieren zijn geëvolueerd om snel en goed reserves op te bouwen, moeten ze na de rui wel snel hun conditie kunnen herstellen. De onderzoekers vermoeden dat de dieren nu ernstig verzwakt op zee sterven.

Sardinevangst

De onderzoekers ontdekten dat in dezelfde periode als de massale sterfte van pinguïns, de biomassa van de sardinesoort Sardinops sagax ook sterk daalde tot 25 procent van de maximale populatie voor de kust van West-Zuid-Afrika. Zo werd er in 2004 bijvoorbeeld 70.000 ton sardines gevangen binnen een straal van 30 km rond Dyer Island. Het aantal broedende pinguïns bleek toen negatief gerelateerd te zijn aan de sardinevangst binnen een straal van 20 zeemijl van de kolonie. Dat komt omdat deze vissoort een van de belangrijkste voedselbronnen voor de Afrikaanse pinguïns is. Dr. Sherley betoogt daarom dat er niet op sardines wordt gevist als hun biomassa minder dan 25 procent van het maximum bedraagt.

De sterke daling van sardines komt enerzijds door voortplantingsproblemen door veranderingen in het zoutgehalte en de temperatuur. Experts stellen dat de temperatuur van het zeeoppervlak is gestegen van 0,06 °C per decennium in de jaren 80 naar 0,27 °C per decennium nu, als gevolg van door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Anderzijds gaat de visserij onverminderd door.

Dringend actie voor de sardine

Hoogleraar mariene biologie Lorien Pichergru, die niet betrokken was bij het onderzoek noemt de situatie “zeer zorgwekkend”. De resultaten van dit onderzoek zijn gebaseerd op cijfers tot 2011, maar de situatie is in de loop der jaren niet verbeterd. Het aanpakken van de extreem lage aantallen kleine vispopulaties vereist volgens de Zuid-Afrikaanse hoogleraar daarom dringend actie. Inmiddels zijn de eerste stappen gezet, zo geldt een verbod op de commerciële ringnetvisserij, waarbij een school vissen door een groot net wordt omsingeld en vervolgens door de bodem te sluiten wordt gevangen.

Massale sterfte Afrikaanse pinguïns = zesde extinctie.
62.000 volwassen dieren (95% populatie) stierven door uithongering door overbevissing van sardines.
De natuur sterft niet “zomaar”. De mensheid trekt overal de stekker eruit.
#Overbevissing #Ecosystemen

www.commondreams.org/news/african…

[image or embed]

— Caring Doctors (@caringdoctors.bsky.social) 7 december 2025 om 12:32

Natuurbeschermers doen wat ze kunnen, al is er geen makkelijke of snelle oplossing. Met kunstmatige nesten proberen ze kuikens te beschermen en roofdieren te beweren. Bovendien proberen ze kwetsbare dieren met de hand groot te brengen. Maar volgens Pichergru moet er nog veel gebeuren en moeten de autoriteiten jaren aan mismanagement goedmaken. En dat niet allen voor de Afrikaanse pinguïn, maar ook voor andere endemische soorten die afhankelijk zijn van de sardines.

Bronnen: