Als zelfs Australiërs bang zijn voor een dier, dan kun je maar beter even opletten. De kasuaris heeft een slecht imago, maar dat is niet geheel terecht. Het is tijd om deze bedreigde loopvogel beter te leren kennen.
Anderhalve meter hoog met een spronghoogte van ruim twee meter, klauwen tot wel 12 centimeter lang en krachtige trappen die botten breken en zelfs kunnen doden. Heb je een vogelfobie, dan wil je de kasuaris misschien liever niet tegenkomen. Met de twijfelachtige titel van “gevaarlijkste vogel ter wereld” in het Guinness Book of World Records heeft het dier een onnodig slecht imago. Volgens deskundigen is het dier namelijk zelden agressief en overschaduwt dit beeld het belang van het dier voor de wetenschap, geschiedenis en lokale ecosystemen.
Kasuarissen observeren
Niet overal heeft het dier namelijk een slecht imago. Voor paleontologen is het dier van onschatbare waarde. De kasuaris stamt net als de meeste vogels direct af van theropode dinosauriërs. Een van de meest opvallende en dinosaurusachtige kenmerken is de helmachtige hoorn op de kop van de vogel. Volgens Todd Green, paleontoloog aan het New York Institute of Technology, kunnen onderzoekers door het gedrag van de dieren te observeren meer leren over hoe dinosaurussen zich vroeger gedroegen. De dieren geven bovendien aanwijzingen over de zintuigen, structuur van veren en mobiliteit van dinosaurussen.
2055 #cassowary #birdphotography #birding
#NaturePhotography #nature #bird— Guy Verkroost (@guyverkroost.bsky.social) 2 januari 2026 om 23:14
Ook voor verschillende inheemse gemeenschappen in de regio heeft het dier een grote culturele betekenis. Afbeeldingen van het dier zijn terug te vinden in artefacten van tot wel negenduizend jaar oud. Het dier speelt een belangrijke rol in de mythologie van inheemse groepen in Nieuw-Guinea, vaak als held van het verhaal. De soort is onderdeel van traditionele liederen en ceremonies.
Zaden verspreiden
De kasuaris is ook vitaal voor de ecosystemen van het regenwoud. De solitaire vogel eet fruit in zijn geheel op en verspreid de zaden met zijn uitwerpselen over grote afstanden. Daardoor kunnen planten op veel nieuwe plekken groeien. Sommige planten zijn zelfs vrijwel geheel afhankelijk van deze vogels, zoals de Ryparosa kurrangii, een zeldzame boom in de tropische regenwouden van Queensland, Australië. Zonder hulp van deze vogel ontkiemt slechts vier procent van de zaden. Maar wanneer de zaden eerst door het spijsverteringskanaal van een kasuaris gaan, ontkiemt 92 procent van de zaden. Deze “gevaarlijke” vogel zorgt daarmee voor het overleven van deze boomsoort.
Betrokken vaders
De dieren hebben bovendien een unieke familiedynamiek, waarbij de vaders vaak betrokken zijn bij de opvoeding van de jongen. De vader broedt de eieren uit en is vaak de enige ouder die voor de kuikens zorgt. Tijdens het broeden verlaten ze het nest nauwelijks en na het uitkomen blijven de dieren tot wel 18 maanden bij de kuikens. Beverley McWilliams schreef een kinderboek over deze vogel, en zegt:
“Kasuarissen zijn beschermende en proactieve vaders. Ze zijn misschien wel de meest toegewijde vaders in de natuur.”
Waar komt dat negatieve beeld van dit dier dan vandaan? Er zijn twee geregistreerde gevallen waarin een kasuaris een mens heeft gedood. De eerste keer was in 1926, toen een Australische tiener werd gedood nadat hij een kasuaris met een honkbalknuppel had geslagen. En in 2019 overleed een man in Florida dankzij verwondingen veroorzaakt door de kasuaris die hij in gevangenschap hield. Die gegevens leverde de twijfelachtige titel van de Guinness Book of Records op.
Onderzoekers schetsen echter een ander beeld. Van de 150 geregistreerde aanvallen van de vogels in Queensland, waren de meeste verdedigend van aard. De dieren probeerden hun voedsel, kuikens en eieren of zichzelf te beschermen. Bovendien had driekwart van de mensen de vogels eerder gevoerd. Daardoor werden ze geassocieerd met voedsel. De dieren gingen toen mensen en auto’s achtervolgen in de verwachting meer eten te krijgen. Green:
“Kasuarissen hebben de middelen om veel schade aan te richten, maar als je ze respecteert en hun ruimte respecteert, is de kans klein dat het een probleem wordt.”
Toch blijkt de mens zoals vaker een groter probleem te zijn voor de kasuaris dan andersom. Door aanrijdingen, habitatverlies en hondenaanvallen is de zuidelijke kasuaris in Australië met minder dan 5000 wilde exemplaren bedreigd. Als reactie heeft de overheid van Queensland betere verkeersborden geplaatst om aanrijdingen te voorkomen en educatieve programma’s voor hondenbezitters opgezet. En non-profitorganisaties werken aan het herstellen van regenwoudfragmenten om de leefomgeving te verbeteren.
Hun intimiderende uiterlijk kan leiden tot apathie als het gaat om hun bescherming, maar volgens Green, die al jarenlang in de nabijheid van de dieren werkt, vervelen de dieren nooit met hun nieuwsgierigheid, intelligentie en opvallende verschijning. Green:
“Het is iets waar ik nooit aan zal wennen en wat ik altijd zal blijven waarderen. Deze vogels zijn gewoonweg magnifiek.”
Bronnen:
- National Geographic
- NY Institute of Technology
- Lees ook op Animals Today:
©AnimalsToday.nl Sophie Jongma
