Soms zou het handig zijn als paarden konden praten. Zeker als je twijfelt of een paard ergens last van heeft. Paarden communiceren wel, maar op een andere manier. Bij pijn laten ze vaak ander gedrag zien dan ‘normaal’ is. De link tussen dat ‘ongewenste’ gedrag en pijn wordt helaas door veel mensen niet gelegd.
Wilde paarden doen er alles aan om veilig te blijven. Als een paard ergens last van heeft, zal hij dat niet snel laten merken. Een kermend, hinkend paard zou tenslotte al snel roofdieren aantrekken.
Pijn bij paarden
Paarden lijden meestal in stilte en zullen, ondanks de pijn, proberen om in beweging te blijven en de andere paarden bij te houden. Gehouden paarden hebben dit instinct ook nog steeds. Het kan dus heel moeilijk zijn om te bepalen of een paard pijn heeft.
Zender en ontvanger
In een relatie heb je een zender en een ontvanger. De een verstuurt een boodschap en de ander ontvangt deze boodschap. Hoewel mensen in dezelfde taal met elkaar kunnen communiceren, ontstaan alsnog regelmatig misverstanden. Denk maar eens aan appjes die door de zender heel anders bedoeld zijn, dan dat ze door de ontvanger worden geïnterpreteerd. Mensen en paarden spreken een andere taal, waardoor de boodschappen die paarden naar ons sturen, nog veel vaker verkeerd worden ontvangen.
‘Equine Pain Face’
Wetenschappers hebben een aantal jaren geleden ontdekt dat pijn bij paarden aan het gezicht te zien is. Zo staan de oren vaak strak en schuin naar achteren, zijn de neusgaten groot, de mond gespannen en zie je een fronsje boven de ogen. Het zijn vaak hele subtiele signalen, waar je je oog echt op moet trainen. Bekendheid met de Equine Pain Face kan ervoor zorgen dat pijn sneller wordt opgemerkt.
Ongewenst gedrag en pijn
Paarden met pijn kunnen, naast de ‘Equine Pain face’ ook ander gedrag laten zien. Soms groot en soms klein. Mensen zien dit gedrag vaak als ongewenst. Voor het paard zelf is het gewenst gedrag; hij doet wat hij moet doen om veilig te blijven. Je kunt hierbij denken aan gedrag als stilstaan en niet meer vooruit willen, steigeren, bijten, wegrennen of niet aangeraakt willen worden. Als het paard niet meewerkt, denken maar weinig mensen aan mogelijke pijn. Vaker krijgt een paard het stempel ‘stout’.
.
Paard helemaal nakijken
Helaas ligt aan ongewenst gedrag heel vaak pijn of ongemak ten grondslag. En dit geldt niet alleen voor oudere paarden die door ouderdom of verkeerde training fysieke ongemakken hebben. Er worden helaas ook afwijkingen, al dan niet onbewust, in paarden gefokt. Hierdoor kan je er ook niet op vertrouwen dat een jong, ongetraind paard helemaal in orde is. Eigenlijk zou iedereen zijn paard een keer helemaal moeten laten nakijken. Dat kost een hoop geld, maar dan is wel duidelijk in hoeverre het betreffende paard belastbaar is. En zelfs als een paard volledig op de foto is gezet en met echo is bekeken, kun je nog niet met volle zekerheid zeggen: mijn paard heeft geen pijn. Zelfs de allerbeste apparatuur kent beperkingen. Tijdens dissecties op overleden paarden worden nogal eens afwijkingen gevonden die tijdens onderzoeken bij leven niet opgemerkt zijn.
Welzijn waarborgen
Paarden zijn ontzettende vriendelijke en meewerkende dieren. Zelfs als ze pijn hebben, proberen ze vaak nog te doen wat mensen van hen vragen. Aan de mens de taak om de signalen van het paard op de juiste manier te ontvangen en in te grijpen als iets niet helemaal in orde lijkt. Een paard doet nooit expres vervelend. Als je hem moeilijk, onvoorspelbaar, boos, gestrest of ‘stout’ vindt, dan is de kans groot dat hij pijn of ongemak ervaart.
.
- Lees ook op AnimalsToday:
.
©AnimalsToday.nl Paula van de Geest – paardengedrag en -welzijn
Ongewenst gedrag of heeft je paard pijn?
