Het klinkt als goed nieuws: regionale slachterijen verdwijnen. Op het eerste gezicht lijkt dat een stap richting minder dierenleed. Volgens Eyes on Animals ligt de werkelijkheid echter anders. De dieren verdwijnen niet. Alleen de afstand tot hun laatste bestemming wordt groter. Dat er minder slachterijen zijn is allesbehalve reden tot juichen.

Minder slachterijen geen reden tot juichen voor dieren
Minder slachterijen betekent langer durende transporten tot hun laatste bestemming | Foto: ©House of Animals

Wanneer kleine, regionale slachterijen sluiten, gaan dieren vaker op transport naar de grote industriële slachterijen, tientallen of honderden kilometers verderop en zelfs naar landen als Polen, Duitsland, Spanje of Kroatië. Dat betekent langere transporttijden, meer stress, grotere kans op verwondingen en uitputting. Juist in de laatste uren van hun leven neemt de belasting toe. Minder locaties betekent in dit systeem niet minder dierenleed, maar een verplaatsing en verergering ervan.

Afgedankte restbiggen in overvol transport naar Kroatië
Afgedankte restbiggen in overvol transport naar Kroatië | Foto: screenshot video Eyes on Animals/YouTube

Minder slachterijen

De sluiting van regionale slachterijen komt niet uit de lucht vallen. Sinds 2021 staan slachthuizen onder permanente controle van de NVWA, de officiële toezichthouder. Tegelijkertijd zijn de bijbehorende keuringskosten aanzienlijk gestegen. Grote industriële slachterijen kunnen deze kosten spreiden over tienduizenden dieren per dag; kleinere bedrijven hebben die mogelijkheid niet. Dat verschil in schaal werkt in het voordeel van de grote spelers.

Waar een megaslachterij dagelijks tienduizenden dieren verwerkt, haalt een regionale slachterij dat aantal niet eens in een jaar. Wanneer vaste kosten stijgen, lopen de kosten per dier snel op. In meerdere regio’s heeft dat geleid tot een stille kaalslag: waar West-Brabant decennia geleden nog meerdere slachterijen kende, is er inmiddels nog slechts één over.
.

Ernstig gewonde zeugen op transport door structureel NVWA-falen

Dieren uit beeld

Beleid dat bedoeld is om toezicht te waarborgen, versterkt zo onbedoeld de schaalvergroting in de sector. Efficiëntie en doorloopsnelheid krijgen nog meer gewicht, terwijl het individuele dier verder uit beeld raakt. In grote industriële complexen wordt gewerkt met aantallen per uur, een systeem waarin elke vertraging geld kost en druk op snelheid structureel is. Juist in zo’n omgeving is effectief toezicht cruciaal. En precies daar wringt het opnieuw.

geen veetransport meer naar derde landen
Veetransport grens Bulgarije-Turkije | Foto: ©House of Animals

Handhaving dierenwelzijn schiet tekort

De NVWA heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk laten zien dat handhaving tekortschiet. Rapporten over overtredingen, structurele misstanden en onvoldoende ingrijpen zijn geen incidenten, maar terugkerende signalen. Onder het toeziend oog van inspecteurs gaan nog steeds zaken mis: dieren die onjuist of helemaal niet worden verdoofd, te ruw worden behandeld of onnodig lijden in de wachtruimtes. Wanneer toezicht al niet voldoet, betekent verdere centralisatie geen verbetering, maar een concentratie van risico’s op grotere schaal.
.

NVWA moet intern onderzoek delen met House of Animals

Geen reden tot juichen

Dat maakt de situatie des te schrijnender. Het sluiten van regionale slachterijen kan in eerste instantie lijken op een stap richting minder vleesproductie. Maar zolang de productievolumes gelijk blijven, dieren verder moeten reizen én misstanden binnen slachterijen blijven voortbestaan, verandert er fundamenteel weinig aan hun lot. De prijs wordt betaald door de dieren zelf.

Dierenwelzijn laat zich niet afmeten aan het aantal slachthuizen. Het gaat niet alleen om hoeveel slachterijen er zijn, maar om hoe dieren worden vervoerd, hoe zij worden behandeld en hoe effectief toezicht werkelijk is. Minder slachterijen klinkt hoopgevend. Voor het dier is het, hoe wrang ook, dat niet.

Bronnen:

Veel meer EU-subsidies naar vlees dan plantaardig

©AnimalsToday.nl Mariska van Geelen

Gerelateerde berichten