‘Echte’ hengsten kom je op een gemiddelde stal niet snel tegen. Er zijn meestal wel mannelijke dieren aanwezig, maar dat zijn ruinen; gecastreerde hengsten. De reden hiervoor is dat je een hengst moeilijker bij andere paarden kan zetten. Helaas zorgt dit er ook voor dat veel hengsten hun dagen in eenzaamheid slijten. Eenzame hengsten ervaren veel stress en dat is een miskenning van hun karakter.
Paarden zijn sociale dieren die zich veiliger en fijner voelen in een groep. Dat geldt net zo goed voor hengsten als voor andere paarden. In het wild verlaat een hengst op jonge leeftijd zijn kudde en voegt hij zich bij een groepje andere hengsten. Uiteindelijk zal hij, als hij oud en sterk genoeg is, zijn eigen kudde met merries vinden om zich mee voort te planten.
Vaak alleen
Hengstveulens zie je veel met elkaar stoeien. Dat is niet alleen leuk vermaak, maar maakt hen ook sterker en handiger voor later, wanneer ze het tegen een andere hengst moeten opnemen, vanwege een aantrekkelijke kudde dames. In een gehouden situatie kunnen hengsten, zeker in aanwezigheid van merries, ditzelfde gedrag vertonen. Om gevechten te voorkomen, staan (dek)hengsten vaak alleen.
.
Eenzame hengsten ervaren stress
De vraag is alleen hoe ‘moeilijk’ hengsten daadwerkelijk in de omgang zijn. Want is het volledig natuurlijk en hormonaal dat ze heftig gedrag laten zien in een gedomesticeerde situatie, of speelt de isolatie waarin ze vaak leven een belangrijke rol? Hengsten die geen of zeer beperkt sociaal contact hebben met andere paarden, ervaren veel stress. Ze ruiken en horen andere paarden, maar kunnen er niet bij. Zeker de aanwezigheid van merries triggert frustratie en daarmee stressgedrag. Als je weet dat hengsten in de natuur in kleine groepen leven, met elkaar stoeien en vriendschappen sluiten, dan is het niet moeilijk voor te stellen dat de gehouden situatie hen ernstig beperkt.
.
.
Helaas is het niet zo simpel, dat hengsten gewoon bij elkaar of bij ruinen gezet kunnen worden. Zeker hengsten die niet van jongs af aan in een groep zijn opgegroeid, kunnen verstoord gedrag vertonen en hen samenvoegen met andere dieren vraagt ervaring, kennis en geduld. Zorgen dat een hengst andere paarden kan zien en in zijn buurt heeft, kan een eerste stap zijn.
Er zijn stallen waar hengsten over een hek of draad sociaal contact kunnen hebben met andere dieren. Zwitsers onderzoek heeft aangetoond dat dekhengsten prima met elkaar op een grote weide kunnen staan. Het agressieve gedrag dat de eerste dagen gezien werd, was op dag vier over. Volgens de onderzoekers weerhoudt dit gedrag mensen er echter van om hengsten samen te zetten, terwijl dat niet blijvend is gebleken.
Veiliger met andere paarden
Hengsten zien voor wie ze zijn, daar begint het mee. Het zijn sociale dieren die zich, net als elk ander paard, veiliger voelen met andere paarden in de buurt en die, net als elk ander paard, behoefte hebben aan het vertonen van hun natuurlijke gedrag. De labels ‘onhandelbaar’ en ‘agressief’ komen meestal voort uit de manier waarop hengsten hun dagen moeten slijten. Eenzaamheid leidt tot stress en stress leidt tot ‘ongewenst’ gedrag. Er zou beter naar de oorzaak gekeken moeten worden, in plaats van de dieren te isoleren. Anno 2026 is er genoeg bekend over (natuurlijk) paardengedrag en paardenwelzijn om eenzame hengsten ook, zoveel als mogelijk, een paardwaardig bestaan te geven.
.
©AnimalsToday.nl Paula van de Geest – paardengedrag en -welzijn
