Het ziet eruit als iets boosaardigs, bijna buitenaards. De Chinese inktvissenvloot, zo groot dat haar lichten zelfs vanuit het heelal zichtbaar zijn, rooft in hoog tempo het zeeleven voor de kust van Argentinië leeg. Door de overbevissing verdwijnen inktvissen, een sleutelsoort in het ecosysteem, waardoor talloze andere dieren zonder voedsel komen te zitten en hele voedselketens dreigen om te vallen. Alsof dat nog niet erg genoeg is, gaat deze verwoesting gepaard met ernstige mensenrechtenschendingen.
Indonesische en Filippijnse mannen worden op de schepen vastgehouden als dwangarbeiders en werken soms tot achttien uur per dag. Internationale organisaties luiden de alarmbel en roepen overheden op om in te grijpen.
Wat is er aan de hand?
De wereldwijde vraag naar inktvis als zeeproduct stijgt al jaren. Om daaraan te voldoen, varen grote vissersschepen de hele wereld over om zoveel mogelijk inktvissen te vangen. Een belangrijk vangstgebied ligt voor de kust van Argentinië. In de beruchte Mile 201, net buiten de Argentijnse Exclusieve Economische Zone (EEZ), bevinden zich honderden schepen die daar dag en nacht vissen op de Argentijnse pijlinktvis.
‘Mad fishing’: the super-size fleet of squid catchers plundering the high seas | Oceans
‘Mad fishing’: the super-size fleet of squid catchers plundering the high seas | Oceans
In a monitoring room in Buenos Aires, a dozen members of the Argentinian coast guard watch giant industrial-fishing…
— eu-science.bsky.social (@eu-science.bsky.social) 6 januari 2026 om 09:00
Dit gebied ligt op de volle zee, buiten de nationale jurisdictie. Dat betekent dat het formeel van iedereen is, maar in de praktijk nauwelijks wordt beheerd of gecontroleerd. Tussen 2019 en 2024 namen de visserij-uren in dit gebied met 65 procent toe. Die stijging is vrijwel volledig toe te schrijven aan de Chinese inktvisselvloot, waarvan de visserij-inspanning in die periode met maar liefst 85 procent groeide. Die schaalvergroting baart grote zorgen, omdat de visserij steeds intensiever wordt en de natuurlijke grenzen van het ecosysteem overschrijdt.
Argentina es incapaz de controlar a cientos de destartalados pesqueros chinos que faenan de manera ilegal http://dozz.es/4qthc3
Argentina no es capaz de hacer frente a la pesca masiva por parte de cientos de barcos chinos en aguas internacionales cercanas a sus que,…
— elEconomista (@eleconomista.es) 1 maart 2025 om 14:05
Chinese inktvissenvloot
Je kunt je afvragen of het handelen van China legaal is. Kan China onbeperkt inktvissen uit de wateren halen? Het antwoord is: nee, niet onbeperkt. Internationale verdragen verplichten landen om overbevissing tegen te gaan en duurzame visserij te waarborgen, onder meer via visquota. In de praktijk blijkt handhaving echter lastig, zeker op volle zee en in internationale havens, waar toezicht tekortschiet. Het is wel duidelijk dat China zich niet aan deze visquota houdt, en zich schuldig maakt aan het zogeheten ‘IUU-fishing’. IUU-fishing staat voor Illegal, Unreported en Unregulated visserij, een wereldwijd probleem waarbij vissers handelen in strijd met nationale en internationale wetten, met verwoestende gevolgen voor oceanen, eerlijke vissers en voedselzekerheid.
Each year, as Argentine shortfin squid migrate out of Argentina’s waters, fleets of industrial jigging vessels descend on the high seas just beyond the national boundary, an area known as Mile 201.
The fleet is so large its lights can be seen from space.
— Environmental Justice Foundation (@ejfoundation.org) 17 september 2025 om 11:26
Gevolgen mariene ecosysteem Argentinië
De grootste slachtoffers van deze praktijken zijn de dieren zelf. Miljoenen inktvissen worden op brute wijze gevangen en gaan een akelige en stressvolle dood tegemoet. Dit is niet alleen vreselijk voor de inktvissen zelf; ook andere mariene diersoorten worden negatief geraakt door deze overbevissing. Inktvissen zijn namelijk een belangrijke voedselbron voor tal van andere dieren. Door het verdwijnen van inktvissen wordt het leven voor pinguïns, tonijnen, zeehonden, zeevogels, walvissen en dolfijnen óók aanzienlijk moeilijker. Daardoor wordt mariene ecosystemen steeds instabieler en kwetsbaarder.
Dwangarbeid
Alsof het al niet erg genoeg is dat het gehele mariene ecosysteem wordt vernietigd, zijn ook talloze Indonesische en Filippijnse mannen de dupe van de Chinese driften om zo veel mogelijk inktvis te vangen. De mannen worden als dwangarbeiders op de inktvissenvloot vastgehouden, en kunnen geen kant op. Zij werken onder gewelddadige en mensonterende omstandigheden en maken extreem lange dagen. De Environmental Justice Foundation sprak met bemanningsleden, die melding maakten van mishandeling, looninhoudingen, intimidatie en uitputtende werkdagen. Er is dan ook sprake van structurele en ernstige mensenrechtenschendingen.
Wat te doen?
De belangrijkste afzetmarkten voor deze inktvis zijn de Europese Unie, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Hoewel inktvis niet direct een Nederlandse delicatesse is die elke dag door Nederlanders wordt gegeten, is het belangrijk om te beseffen dat het eten ervan kan bijdragen aan ernstige dierenmishandeling, ecologische schade en mensenrechtenschendingen. De kans is reëel dat inktvis die in Europa wordt verkocht afkomstig is uit deze problematische visserij.
El calamar argentino, uno de los más consumidos en España, llega en buena parte del Atlántico Sur, lejos de la legislación internacional. Tras cada ración se esconden abusos laborales, sobrepesca y graves impactos en los ecosistemas marinos
— La Marea (@lamarea.com) 20 september 2025 om 11:23
Bewustwording is daarom van groot belang. Door mensen te informeren over de negatieve gevolgen van de inktvisindustrie kan maatschappelijke druk ontstaan op zowel bedrijven als beleidsmakers. Daarnaast is het belangrijk dat overheden hun verantwoordelijkheid nemen. In december 2025 is deze problematiek onder de aandacht gebracht in het Europees Parlement. De hoop is dat dit ertoe leidt dat de Europese Commissie strengere maatregelen neemt en de producten van betrokken Chinese bedrijven gaat weren. Het is namelijk de hoogste tijd dat dit schip zijn lichten dooft; zowel in letterlijke als in figuurlijke zin.
Meer weten?
Wie meer wil weten over deze vloot en welke dierlijke en menselijke slachtoffers daarbij de prijs moeten betalen, kan de recente film van Environmental Justice Foundation bekijken. De video brengt maar al te raak in beeld dat er heel snel een halt geroepen moet worden tot deze praktijken.
Bronnen:
- Environmental Justice Foundation (1, 2)
- The Guardian
©AnimalsToday.nl Femke Oosterbaan Martinius
