Op de rots van Gibraltar eten berberapen modder om hun maag te beschermen tegen ongezond voedsel van toeristen. Dat blijkt uit onderzoek dat werd uitgevoerd tussen de zomer van 2022 en de lente van 2024 onder ongeveer 230 dieren. Vooral in drukke vakantieperiodes, wanneer veel toeristen aanwezig zijn, vertonen de apen dit opvallende gedrag.
De berberapen, een ondersoort van de makaak, eten modder omdat hun spijsvertering wordt verstoord door junkfood zoals chips, chocolade, cola en ijs. Dit voedsel bevat veel suiker, vet en zout en past niet bij hun natuurlijke dieet. Onderzoekers denken dat de apen met het eten van aarde hun darmen beschermen en herstellen. De modder kan helpen om schadelijke stoffen te binden, de zuurgraad in de maag te reguleren en het darmmicrobioom weer in balans te brengen.
Modder voor darmmicrobioom of darmflora
Darmmicrobioon wordt ook wel darmflora genoemd, en wordt gevormd door alle micro-organismen in het maag-darmstelsel. Sylvain Lemoine van de Universiteit van Cambridge zegt het aldus:
“Wij denken dat het eten van dit junkfood de samenstelling van het microbioom verstoort, en we weten dat bacteriën en mineralen in de bodem kunnen helpen het microbioom weer in balans te brengen en de negatieve effecten te verminderen. Wij denken dat de modder een beschermende werking heeft.”
Uit het onderzoek blijkt dat junkfood een groot deel van het dieet van de berberapen vormt. Bijna 20 procent van al het voedsel dat zij eten komt van toeristen. Apen die leven op plekken met veel bezoekers, eten meer junkfood én meer modder. In totaal werden 46 momenten geregistreerd waarop 44 verschillende apen bewust aarde aten.
Monkeys eating soil to ‘settle upset stomachs from junk food’
Monkeys in Gibraltar have learned to eat soil to settle their stomachs from all the junk food they consume, research suggests.
— Irish News 🇮🇪 (@news-flows-ir.bsky.social) 22 april 2026 om 15:08
Niet alle berberapen eten modder. Een groep zonder contact met toeristen vertoont dit gedrag helemaal niet. Dat wijst erop dat menselijke invloed een belangrijke rol speelt. Ook seizoenen maken verschil: in de winter eten de apen ongeveer 40 procent minder voedsel van toeristen en neemt het eten van modder met ruim 30 procent af.
Gedrag wordt van elkaar geleerd
De makaken leren het eten van modder waarschijnlijk van elkaar. Verschillende groepen hebben voorkeur voor specifieke soorten grond. De meeste apen zoeken naar rode klei, ook wel terra rossa genoemd. Deze grond bevat mineralen die mogelijk helpen bij het verminderen van maagklachten.
Menselijke invloed dwingt tot aanpassing
Het welbewust eten van modder, klei of zand heet officieel geofagie, en komt vaker voor bij dieren. Vaak helpt het bij het neutraliseren van gifstoffen of het aanvullen van mineralen. Op Gibraltar lijkt het echter vooral een reactie op menselijk gedrag. De makaken passen zich aan, richting een onnatuurlijke voedselbron, om hun gezondheid te beschermen. Maar dat brengt weer niuwe risico’s met zich mee. Niet alleen bewegen de apen zich door druk verkeer op weg naar zowel junk food als modder. Ook zorgen de uitlaatgassen van de auto’s mogelijk voor vervuiling van de modder. Hoe erg dit is, moet nog verder worden onderzocht.
Toeristen mogen de apen niet voeren, maar doen dit toch regelmatig. Daardoor blijven de dieren afhankelijk van ongezond voedsel. Het eten van modder laat zien hoe flexibel makaken zijn, maar benadrukt ook het probleem: menselijke invloed dwingt dieren tot aanpassingen die risico’s met zich meebrengen.
Bronnen:
©AnimalsToday.nl Savannah Drenth
Berberapen grijpen naar modder tegen buikpijn door junk food
